Editorial

कणकवली | १० जानेवारी २०२६ :भारतीय जनता पार्टीचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी मुख्यमंत्री नारायण राणे यांनी कणकवली येथे झालेल्या एका सार्वजनिक कार्यक्रमात केलेल्या धक्कादायक विधानामुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. शिवसेनेतील जुन्या दिवसांचा संदर्भ देत, बाळासाहेब ठाकरे यांच्याशी संबंधित एक किस्सा सांगताना “मी एका उपशाखाप्रमुखाला ठार मारणार होतो” असे विधान राणे यांनी भर सभेत केल्याने उपस्थितांमध्ये क्षणभर शांतता पसरली. या वक्तव्याचा व्हिडिओ समाजमाध्यमांवर वेगाने व्हायरल होत असून, त्यावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. राजकीय नेत्यांकडून येणाऱ्या वक्तव्यांकडे नेहमीच बारकाईने पाहिले जाते. मात्र, एकेकाळी राज्याचे मुख्यमंत्रीपद भूषवलेल्या आणि सध्या खासदार असलेल्या नेत्याकडून थेट खुनाचा उल्लेख होणे, हा विषय केवळ राजकीय टीकेपुरता मर्यादित न राहता, सार्वजनिक नैतिकता, कायदा-सुव्यवस्था आणि राजकीय संस्कृती यांवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारा ठरला आहे. बाळासाहेबांचा किस्सा आणि राणेंची कबुली कणकवलीतील कार्यक्रमात बोलताना नारायण राणे यांनी शिवसेनेतील जुन्या आठवणींना उजाळा दिला. त्या काळातील संघटनात्मक शिस्त, कट्टरता आणि अंतर्गत संघर्ष यांचा उल्लेख करत त्यांनी बाळासाहेब ठाकरे यांच्याशी संबंधित एक प्रसंग कथन केला. “त्या काळात शिवसेना अत्यंत आक्रमक होती. मीही तसाच होतो,” असे सांगताना त्यांनी उपशाखाप्रमुखाच्या खुनाचा संदर्भ दिला. राणेंचे हे विधान ऐकताच सभागृहात क्षणभर स्तब्धता पसरली. काही उपस्थितांनी याकडे केवळ जुन्या काळातील अतिशयोक्त उदाहरण म्हणून पाहिले, तर अनेकांनी याला गंभीर आणि आक्षेपार्ह विधान ठरवले. या वक्तव्याचा व्हिडिओ काही तासांतच सोशल मीडियावर व्हायरल झाला आणि त्यावर विविध राजकीय पक्षांचे नेते, कार्यकर्ते तसेच सामान्य नागरिकांनी प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या. राणेंच्या वक्तव्यावर प्रतिक्रिया देताना शिवसेनेचे आमदार संजय शिरसाट यांनी त्या काळातील शिवसैनिकांची मानसिकता वेगळी होती, असे सांगत अप्रत्यक्षपणे राणेंच्या वक्तव्याचे समर्थन केले. “तो काळ वेगळा होता, तेव्हा शिवसैनिक अत्यंत कट्टर असायचे,” असे मत त्यांनी व्यक्त केले. मात्र, दुसरीकडे अनेक राजकीय विश्लेषक आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी या विधानावर तीव्र टीका केली आहे. लोकशाही व्यवस्थेत कायद्याच्या चौकटीत राहून राजकारण करणे अपेक्षित असताना, हिंसक भाषेचा वापर समाजासाठी घातक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे. काहींनी तर या वक्तव्यावर कायदेशीर कारवाईचीही मागणी केली आहे. वादग्रस्त राजकीय इतिहासाची पार्श्वभूमी नारायण राणे यांचा राजकीय प्रवास कायमच संघर्ष आणि वादांनी भरलेला राहिला आहे. १९९१ मध्ये सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील काँग्रेस नेते श्रीधर नाईक यांच्या हत्येप्रकरणी राणेंवर गुन्हा दाखल झाला होता. मात्र, १९९७ मध्ये न्यायालयाने त्यांची या प्रकरणातून निर्दोष मुक्तता केली. २००२ मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कार्यकर्ते सत्यविजय भिसे यांच्या हत्येनंतर कणकवलीतील राणेंच्या घरावर जाळपोळ झाली होती. त्या वेळी आपण एकटे पडलो होतो, अशी भावना राणे अनेकदा व्यक्त करत आले आहेत. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, याच घटनांमुळे राणे आणि शिवसेना यांच्यातील दुरावा वाढत गेला. शिवसेना ते भाजपा : राजकीय प्रवास शिवसेनेत असताना नारायण राणे यांनी मुख्यमंत्री, महसूलमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते अशी महत्त्वाची पदे भूषवली. हे सर्व यश आपल्याला बाळासाहेब ठाकरे यांच्या पाठिंब्यामुळे मिळाल्याचे ते अनेकदा सांगतात. मात्र, २००४ नंतर शिवसेनेतील अंतर्गत राजकारणावर नाराजी व्यक्त करत २००५ मध्ये त्यांनी पक्ष सोडला. त्यानंतर काँग्रेस, स्वाभिमान पक्ष आणि अखेर भारतीय जनता पार्टी असा त्यांचा प्रवास राहिला. भाजपमध्ये आल्यानंतर त्यांनी उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे यांच्यावर सातत्याने टीका केली. दिशा सालियन प्रकरणातील आरोपांमुळेही ते मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत राहिले. सध्या खासदार असलेले नारायण राणे काही दिवसांपूर्वी राजकारणातून थांबण्याचे संकेत देत असल्याचे बोलले जात होते. मात्र, त्यावरून चर्चा वाढताच त्यांनी निवृत्तीबाबत यू-टर्न घेतला. दरम्यान, चिपळूण येथील एका कार्यक्रमात त्यांना अचानक चक्कर आल्याची घटना घडली. डॉक्टरांनी त्यांना विश्रांतीचा सल्ला दिला असून, त्यांची प्रकृती सध्या स्थिर असल्याचे सांगण्यात येत आहे. नारायण राणेंच्या वक्तव्यामुळे पुन्हा एकदा महाराष्ट्रातील राजकीय भाष्याची पातळी चर्चेचा विषय ठरली आहे. सार्वजनिक जीवनातील नेत्यांकडून येणारी प्रत्येक प्रतिक्रिया समाजावर परिणाम करणारी असते. त्यामुळे जुन्या आठवणी सांगताना शब्दांची निवड किती महत्त्वाची आहे, हे या घटनेतून अधोरेखित झाले आहे. राजकीय संघर्ष असला तरी लोकशाही मूल्ये आणि सामाजिक शांतता जपणे, हेच जनहिताचे खरे सूत्र ठरणार आहे. ✍️ लेखक : कोंकणधारा डेस्क