सावंतवाडी, सिंधुदुर्ग | ८ नोव्हेंबर २०२५:
दक्षिण कोकणचे ‘पंढरपूर’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या सोनुर्ली येथील श्री देवी माऊली मंदिरात दोन दिवसीय ऐतिहासिक जत्रोत्सवाला उत्साहात प्रारंभ झाला. पहाटे महापूजनाने सुरुवात झालेल्या या जत्रेत महाराष्ट्रासह गोवा, कर्नाटक राज्यांतून हजारो भाविक दर्शनासाठी सोनुर्लीत दाखल झाले आहेत. श्रद्धा, भक्ती आणि सांस्कृतिक परंपरा यांनी नटलेली ही जत्रा दरवर्षी भाविकांसाठी विशेष आकर्षण ठरते.

भक्तांच्या गर्दीने सोनुर्ली गाव सांडपाण्याचे धागे खेचणाऱ्या भाविकांच्या जयघोषाने दुमदुमून गेले आहे. विशेष म्हणजे ‘लोटांगण जत्रा’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या या उत्सवात श्रध्दावंत देवीसमोर अखंड लोटांगण घालत नवस फेडतात—ही परंपरा कोकणातील भक्तीभावाचे अनोखे प्रतीक आहे.

🏘️ उत्सवाची पार्श्वभूमी व धार्मिक महत्त्व

श्री देवी माऊलीचा जत्रोत्सव कोकणात खोल श्रद्धेचा विषय आहे.

पहाटे दुग्धाभिषेक

पवित्र स्नान व विधीवत पूजन

नित्यधर्माचे कार्यक्रम

यांनी दोन दिवसांचा अनुष्ठान प्रारंभ झाला.

सोंनुर्ली देवस्थानाचे म्हणणे —

“जत्रा श्रद्धेचे पर्व आहे. देवी भक्तांची नवसपूर्ती ऐकून त्यांना कृपादृष्टी देते, असा समज आहे.”

देवीच्या दर्शनासाठी रांग पहाटेपासूनच लांबू लागल्या. ओटी ठेवणे, केळी अर्पण करणे आणि कौल मागणे या धार्मिक प्रथांचा उत्साह उंच होता.

देवीसमोर लोटांगण घालण्याची परंपरा या जत्रेचे मुख्य आकर्षण.
भाविक स्वतःवर श्रद्धेचा टाहो ठेवीत अखंड देह लोटवत देवीच्या चरणी नवस पूर्ण करतात.

👥 भक्तांची गर्दी—सोनुर्लीची धामधूम

जत्रेच्या निमित्ताने—

सोनुर्ली गावात भाविकांची वर्दळ

रस्त्यांवर वाहतुकीची वाढ

मंदिर परिसरात भव्य मंडपे

खाद्यपदार्थ, फुलं, केळी, पूजन साहित्यांच्या दुकानांची रेलचेल

मंदिर परिसरात दिवसभर दर्शन, ओटी, भजन, दांडिया, पारंपरिक कला सादरीकरण यांमुळे संपूर्ण गाव भक्तिमय वातावरणाने भारावले.

यंदा जत्रेत—

संगीत–भजन–कीर्तन

लोककलावंतांचे सादरीकरण

सांस्कृतिक कार्यक्रम

यांचा समावेश असून विविध सामाजिक संघटनांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला आहे.

👮 प्रशासनाची तयारी आणि सोयीसुविधा

भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी—

पोलीस प्रशासन

देवस्थान समिती

आरोग्य पथक

यांनी विशेष नियोजन केले आहे.

रात्रीच्या वेळी गर्दी वाढू नये म्हणून विशेष पोलीस तैनात केले असून, वाहतूक नियंत्रणासाठी स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात आली आहे.

सावंतवाडी एसटी डेपोमार्फत जत्रेसाठी जादा बसेस धावत्या करण्यात आल्या आहेत.

मंदिर परिसरात—

पेयजल

विश्रांती मंडप

प्राथमिक वैद्यकीय तपासणी

हरवले–सापडले कक्ष

यांची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांनी—

दिशादर्शक फलक

अन्नछत्र

मार्गदर्शन साहित्य

यांची मदत उपलब्ध करून दिली आहे.

🌸 व्यापारी आणि सांस्कृतिक رونक

जत्रोत्सवात—

मालवणी खाद्यपदार्थ

नारळ-केळी

सुगंधी फुलांच्या माळा

धार्मिक वस्तू

यांच्या स्टॉल्समुळे परिसर गजबजून गेला.
स्थानिक कलाकारांनी बनविलेल्या लाकडी खेळणी, हस्तकला वस्तू आणि सजावटींच्या वस्तूंना विशेष मागणी होती.

संध्याकाळच्या वेळी—

दांडिया

प्रादेशिक लोककला

वातावरणीय संगीत

यांनी जत्रेला अधिक रंगत आणली.

⭐ मान्यवरांची उपस्थिती आणि शुभेच्छा

या वर्षीच्या जत्रोत्सवाला—

आमदार दीपक केसरकर

माजी राज्यमंत्री प्रवीण भोसले

विविध पक्षांचे पदाधिकारी

सामाजिक क्षेत्रातील प्रतिष्ठित व्यक्ती

यांनी भेट देऊन देवीचे दर्शन घेतले.

मान्यवरांनी—

“सोनुर्ली जत्रा कोकणच्या सामाजिक–धार्मिक संस्कृतीची जिवंत परंपरा आहे. येथे येताना मनाला शांतता मिळते,”
अशा भावना व्यक्त केल्या.

विविध संघटनांनीही सक्रिय सहभाग नोंदवत जत्रेची शोभा वाढवली.

💻 दोन दिवसीय जत्रा— पुढील कार्यक्रम

जत्रोत्सव पुढील दोन दिवस—

औषधी–दान उपक्रम

देवदर्शन

सांस्कृतिक सादरीकरणे

यांनी सुरू राहणार आहे.

स्थानिक पातळीवर मुला–मुलींसाठी विशेष लोककला कार्यशाळा आयोजित करण्यात आल्या आहेत.

दरम्यान, भाविकांना—

ओटी

लोटांगण

नवसपूर्ती

यासाठी स्वतंत्र रांगा ठेवण्यात आल्या आहेत, जेणेकरून गर्दी नियोजित मार्गाने पुढे सरू शकेल.

सोनुर्लीच्या श्री देवी माऊली जत्रोत्सवाला हजारो भाविक उत्साहाने प्रतिसाद देत आहेत.
दोन दिवसांच्या या धार्मिक सोहळ्यात—

परंपरा

उत्सव

सांस्कृतिक विविधता

एकत्र मिसळून कोकणातील भक्तीभावाची साक्ष देतात.

स्थानिक प्रशासन आणि देवस्थानच्या नियोजनामुळे भाविकांना सुरळीत दर्शन मिळत असून, कोकणातील जत्रा–संस्कृतीचा हा सोहळा पुन्हा एकदा उजाळा घेत आहे.