konkandhara.com

22 अक्टूबर 2025

पोलीस हुतात्मा स्मृती दिना’निमित्त मुख्यमंत्री फडणवीस यांची शहीदांना आदरांजली

📍 मुंबई | २१ ऑक्टोबर २०२५ :राज्याचे उपमुख्यमंत्री व गृह मंत्री मा. देवेंद्र फडणवीस यांनी आज नायगाव पोलीस मुख्यालयातील शहीद स्मारकावर पुष्पचक्र अर्पण करून पोलीस हुतात्म्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली. या निमित्ताने आयोजित राज्यस्तरीय ‘पोलीस हुतात्मा स्मृती दिना’ सोहळ्यातफडणवीस यांनी गेल्या वर्षभरात देशभरातील कर्तव्यावर असताना बलिदान दिलेल्या १९१ पोलीस हुतात्म्यांचे (३४ अधिकारी, १५७ कर्मचारी) नावानिशी स्मरण केले आणि त्यांच्या कुटुंबीयांशी संवाद साधला. 🎖️ राष्ट्रसेवेच्या निष्ठेचा गौरव मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी शहीद जवानांना श्रद्धांजली अर्पण करताना म्हटलं — “पोलीस दल राष्ट्राच्या अंतर्गत सुरक्षेचे आधारस्तंभ आहेत.त्याग, शिस्त, शौर्य आणि सेवेमुळेच समाज स्थिर आणि सुरक्षित राहतो.शहीदांच्या कुटुंबीयांचा सन्मान हा सरकारचा कर्तव्य आहे आणित्यांना आवश्यक सर्व मदतीचा शब्द मी पुन्हा देतो.” या प्रसंगी महाराष्ट्र राज्याचे उपपालकमंत्री, पोलीस महासंचालक, मुंबई पोलीस आयुक्त,विविध देशांचे दूतावास अधिकारी, वरिष्ठ अधिकारी आणि शहीद पोलीसांचे कुटुंबीय मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. 🎺 ‘हथियारों को सलाम’ — भावस्पर्शी श्रद्धांजली कार्यक्रमाची सुरुवात पोलीस बँडच्या ‘हथियारों को सलाम’ या संगीतमय श्रद्धांजलीने झाली.यानंतर पोलीस पथकाने शहीदांना आदरांजली म्हणून तीन बंदुकींच्या सलामीचा विधी पार पाडला.स्मृती स्तंभावर उपस्थितांनी पुष्पचक्र ठेवून शहीदांप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली. 🕊️ शौर्य आणि बलिदानाचा गौरव या दिवशी देशभरातील पोलीस दलांमध्ये हुतात्म्यांच्या शौर्याचा गौरव करण्यात आला.त्याग आणि कर्तव्यनिष्ठेच्या स्मरणार्थ महाराष्ट्र पोलिस दलात“कर्तव्य, शौर्य आणि समर्पण” या मूल्यांचा पुन्हा संकल्प करण्यात आला. ‘पोलीस हुतात्मा स्मृती दिन’ हा केवळ श्रद्धांजलीचा दिवस नाही,तर राष्ट्रसेवेतील त्याग आणि शौर्याची आठवण करून देणारा दिवस आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या सोहळ्यात शहीद पोलीसांच्याकर्तृत्वाचा गौरव करत त्यांच्या कुटुंबीयांप्रती राज्य सरकारच्यावतीनेकृतज्ञता, सन्मान आणि सुरक्षित भविष्याचा शब्द दिला. “शौर्य अमर असतं, आणि त्यागाची स्मृती राष्ट्राच्या मनात सदैव कोरली जाते.”

पोलीस हुतात्मा स्मृती दिना’निमित्त मुख्यमंत्री फडणवीस यांची शहीदांना आदरांजली Read More »

दिवाळी — प्रकाशाचा उत्सव की आत्मपरीक्षणाचा क्षण?

दिनांक: २१ ऑक्टोबर २०२५ दिवाळी आली की प्रत्येक घर उजळतं, पण त्या प्रकाशाच्या झगमगाटामागे समाजाचं खरं प्रतिबिंब किती उजळतं?आज दिवाळी म्हणजे दिवे, फटाके, सेल्फी आणि सोशल मीडियावरील शुभेच्छा — पण तिचा खरा अर्थ, आत्मशुद्धीचा तो क्षण, हरवतोय असं वाटतं.प्रकाशाचा हा सण अंधारावर विजयाचं प्रतीक आहे, पण आज अंधार बाहेर कमी आणि आत अधिक आहे — मनात, समाजात, आणि मूल्यांमध्ये.प्रश्न असा आहे की, आपण दिवाळी फक्त साजरी करतोय का, की तिच्या अर्थावर खरोखर चिंतन करतोय? परंपरेचा प्रकाश — आणि आधुनिकतेचा झगमगाट दिवाळी ही भारतीय संस्कृतीतील केवळ उत्सव नाही, तर ती सांस्कृतिक संतुलनाचं प्रतीक आहे.प्रत्येक दिवसाला एक अर्थ — धनतेरस म्हणजे आरोग्य आणि संपन्नतेची जाणीव; नरक चतुर्दशी म्हणजे अंतर्मनातील कुरूपतेवर विजय; लक्ष्मीपूजन म्हणजे श्रमाच्या पूजनाची परंपरा; आणि भाऊबीज म्हणजे आपुलकीच्या नात्याचं संरक्षण.मात्र, आज ही प्रतीकं केवळ विधींमध्ये अडकली आहेत.मंदिरे आणि मॉल यांचं अंतर मिटलं आहे — दोन्हीकडे ‘कंज्युमरिझम’चा प्रकाश झगमगतोय. प्रश्न हा नाही की आधुनिकता चुकीची आहे, प्रश्न आहे — आपण तिच्यात स्वतःला हरवतोय का?आपण घरात दिवे लावतो, पण आत्म्याचा दिवा विझलेला असतो.आपण लक्ष्मीचं पूजन करतो, पण श्रम करणाऱ्याचं विसरतो.आणि आपण फटाके फोडतो, पण पर्यावरणाचा, प्राण्यांचा, आणि समाजाच्या शांततेचा आवाज ऐकत नाही. कोकणातील दिवाळी — निसर्गाशी नातं आणि साधेपणाचा उत्सव कोकणातील दिवाळी ही अजूनही वेगळी आहे.येथे दिवे मातीचे असतात, पण मनं सोन्यासारखी.घरासमोरच्या अंगणात रांगोळी, शेकोटी, उकडीचे मोदक, आणि गावभरचा एकत्र आनंद.येथील दिवाळी म्हणजे “आपलं आणि इतरांचं सुख एकत्र उजळवणं.”पण आता या साधेपणावर बाजारपेठेचं सावट येतंय.मातीचे दिवे आणि कोकणी फराळ यांची जागा LED लाईट्स आणि पॅकेज्ड गोडधोड घेतंय.माणसांच्या भेटींची जागा मोबाईल मेसेजेसनी घेतली आहे. दिवाळीच्या निमित्तानं गावात एकेकाळी ग्रामस्वच्छता मोहीम, एकत्र पूजा, आणि एकत्र जेवण असायचं.आज ती जागा राजकीय मंचांनी आणि बॅनरबाजीने घेतली आहे.या बदलातून आपण फक्त एक प्रश्न विचारायला हवा — “आपली दिवाळी आता एकत्रतेची राहिली आहे का, की वैभवाच्या स्पर्धेची?” दिवाळीचा सामाजिक अर्थ — प्रकाश कुणासाठी? प्रत्येक समाजात उत्सव हा समतेचा क्षण असतो.पण दिवाळीच्या बाजारपेठेत ती समता हरवली आहे.शहरांमध्ये लोक कोट्यवधी रुपयांच्या सजावट करतात, आणि त्याच शहराच्या कोपऱ्यात दिव्याशिवाय अंधारात बसलेलं घर असतं.एका बाजूला लक्झरी गिफ्ट्स, तर दुसऱ्या बाजूला रात्रपाळीतील मजूर.असा दुभंगलेला समाज दिवाळीच्या अर्थाला हरवत आहे. जर हा सण खरंच प्रकाशाचा आहे, तर तो प्रकाश फक्त श्रीमंतांच्या घरात नाही, तर दुर्बलांच्या घरात पोहोचायला हवा.एका समाजाचं आरोग्य त्याच्या उत्सवातील समावेशकतेने ठरतं — आणि आज ती हरवली आहे.अंधार म्हणजे केवळ विजेचा अभाव नाही, तो संवेदनांचा अभाव आहे. पर्यावरण आणि मूल्यांची जबाबदारी दिवाळी म्हणजे उत्साह, पण तो जबाबदारीशिवाय नको.फटाक्यांचा आवाज हा आनंदाचं नव्हे, तर बेफिकीरीचं प्रतीक बनला आहे.आज मुलं फटाके फोडतात, पण त्यांना हे शिकवलं जात नाही की त्या फटाक्याच्या कारखान्यात कोणाचं बालपण जळतं.त्या कारखान्यांतील मजूर दिवाळी साजरी करत नाहीत, ते ती “उत्पादन” करतात.आपण ती विकत घेतो, पण त्यांची वेदना विकत घेऊ शकत नाही. शिवाय, फटाक्यांमुळे वाढणारं प्रदूषण, ध्वनी, धूर, आणि प्राण्यांवर होणारा त्रास — हे सगळं आपण जाणीवपूर्वक दुर्लक्षित करतो.दिवाळीचा सण जर अंधारावर विजयाचं प्रतीक असेल, तर तो अंधार आपल्या बेफिकिरीतून दूर करणं हेच त्याचं खरं रूप आहे. दिवाळी आणि आत्मपरीक्षण — आपण कुठे चाललो आहोत? दिवाळी म्हणजे एकत्र येणं, मनं स्वच्छ करणं आणि नव्या वर्षाची नवी सुरुवात.पण आता ती फक्त सजावटीत अडकली आहे.आज आवश्यक आहे — आत्मपरीक्षण.आपण खरोखरच ‘प्रकाशाकडे’ चाललो आहोत का? की झगमगाटाच्या गर्दीत आपला मार्ग हरवतोय? दिवाळीचं खरं सार आहे — “अंधारावर विजय मिळवणं.”तो अंधार कोणता हे ठरवणं मात्र प्रत्येक माणसाचं काम आहे.काहींसाठी तो अंधार मत्सराचा आहे, काहींसाठी भ्रष्टाचाराचा, काहींसाठी नैतिक अध:पतनाचा.दिवाळीचा दिवा लावताना आपण हा अंधार ओळखतो का?जर नाही, तर तो दिवा फक्त सजावट आहे — प्रकाश नाही. दिवाळी केवळ उत्सव नाही, ती आपल्या सभ्यतेची परीक्षा आहे.प्रकाशाचा अर्थ फक्त झगमगाट नसतो — तो जागृती असतो.आज जर आपण त्या जागृतीला विसरलो, तर समाजाचा दिवा मंदावेल.दिवाळी साजरी करताना लक्षात ठेवा —“दिवा लावणं सोपं आहे, पण प्रकाश निर्माण करणं कठीण.”तो प्रकाश ज्ञानाचा असो, प्रामाणिकतेचा असो, किंवा दयाळूपणाचा — हाच खरा सण.या दिवाळीत आपण घर उजळवू, पण त्याचबरोबर अंतःकरणही उजळवू या.तेव्हाच दिवाळीचा अर्थ खरा ठरेल.

दिवाळी — प्रकाशाचा उत्सव की आत्मपरीक्षणाचा क्षण? Read More »

कोंकणधारा साहित्यिक विभाग / रोहन भेंडे

ही कविता त्या स्त्रीची आहे जिने आता गप्प राहणं सोडलं आहे. ती केवळ कोणाचं “नाव” नाही — ती स्वतःचं अस्तित्व आहे. घराच्या भिंतींपलीकडे, परंपरेच्या चौकटींपलीकडे उभी राहणारी ही स्त्री राखेतून पुन्हा जन्म घेते — आणि म्हणते, “आता माझा काळ माझाच.” धुराने भरलेली सकाळ, पण त्या धुरातून उगवतो निर्धार,चुलीच्या चटक्यांत जळून गेलेली स्वप्नं पुन्हा जिवंत होतात. ती फिनिक्स आहे — जळते, पण राखेतून पुन्हा जन्म घेते,समाजाच्या साखळ्या तुटतात तिच्या नजरेच्या तेजानं. केसातलं फुल गळतं, पण चेहऱ्यावर ठामपणे तेज फुलतं,आरशात ती स्वतःला पाहते — “ही मी आहे, खरी मी.” आई, बहीण, पत्नी — हे सर्व मुखवटे आता गळतात,ओठांवर लिपस्टिक नाही, फक्त एक शब्द — “नाही.” बंद दरवाज्यांच्या आतून येतो ठाम आवाज,जगाला पहिल्यांदा ऐकू येतो तिचा नि:शब्द बंड. भिंतींवरचं तिचं नाव पुन्हा पुन्हा मिटवलं गेलं,पण राखेतून उगवलेला तिचा ठसा कायम राहिला. ती उभी आहे आता — काळाच्या चौकात,आणि म्हणते — “मी फक्त नाव नाही, मी अस्तित्व आहे.” मी नाव नाही, मी एक आवाज आहे,जो प्रत्येक स्त्रीच्या आत दडलेला आहे —जग ऐकेल, कारण आता मी गप्प राहणार नाही.

कोंकणधारा साहित्यिक विभाग / रोहन भेंडे Read More »

केरळमध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मूंच्या हेलिकॉप्टरला अपघाताचा धोका; थोडक्यात बचाव

📰 केरळमध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मूंच्या हेलिकॉप्टरला अपघाताचा धोका; थोडक्यात बचाव 📍 प्रमादम, पथनमथिट्टा (केरळ) | २२ ऑक्टोबर २०२५ :राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या केरळ दौऱ्यात आज सकाळी एक गंभीर प्रसंग थोडक्यात टळला.राजीव गांधी इंडोर स्टेडियम (Pramadam, Pathanamthitta) येथील नव्याने बांधलेल्या हेलिपॅडवर त्यांच्या हेलिकॉप्टरचे लँडिंगदरम्यान चाके जमिनीत रुतली,ज्यामुळे काही क्षणांसाठी अपघाताचा धोका निर्माण झाला. 🚁 घटनेचा तपशील राष्ट्रपतींचं हेलिकॉप्टर सकाळी नियोजित वेळेत प्रमादम हेलिपॅडवर उतरलं.लँडिंगदरम्यान काँक्रीटचा थर नव्याने टाकलेला असल्यामुळे तो पूर्णपणे सेट झाला नव्हता,त्यामुळे हेलिकॉप्टरच्या चाकांखालील भाग अचानक खचला आणि थोडा depression तयार झाला. ताबडतोब सुरक्षा अधिकारी, पोलीस आणि अग्निशमन दलाने एकत्रित प्रयत्न करून हेलिकॉप्टर स्थिर केलं,आणि नंतर हाताने ढकलून ते सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आलं. सुदैवाने या घटनेत राष्ट्रपती, कर्मचारी, पायलट किंवा सुरक्षा दलातील कुणालाही दुखापत झाली नाही,तसेच हेलिकॉप्टरलाही कोणतंही तांत्रिक नुकसान झालेलं नाही. 🌧️ हवामान आणि लँडिंग बदलाचे कारण सुरुवातीला राष्ट्रपतींचं हेलिकॉप्टर दुसऱ्या ठिकाणी उतरवण्याचं नियोजन होतं,मात्र अकस्मात हवामानातील बदलामुळे लँडिंग स्थळ बदलण्यात आलं. नवीन हेलिपॅड रात्रभरात तातडीने तयार करण्यात आला होता,पण काँक्रीट पूर्णपणे सुकलेले नसल्याने त्याची मजबुती अपुरी राहिली —आणि त्याच कारणामुळे ही घटना घडली असल्याचे प्राथमिक तपासात निष्पन्न झाले आहे. 👮 प्रशासनाची तत्परता केरळ पोलीस, अग्निशमन व जिल्हा प्रशासनाने तत्काळ प्रतिसाद देत संपूर्ण परिसर सुरक्षित केला.राष्ट्रपतींना हेलिपॅडवरून रोडमार्गे पुढील कार्यक्रमस्थळी हलवण्यात आलं,आणि त्यांनी नियोजित वेळेत कार्यक्रमात सहभाग नोंदवला. अधिकाऱ्यांच्या मते — “संपूर्ण परिस्थिती नियंत्रणात होती; हेलिकॉप्टरच्या पायलटने उत्तम प्रकारे स्थिरता राखली.सुरक्षा प्रोटोकॉलनुसार सर्व कृती तत्काळ पार पडल्या.” ही घटना राष्ट्रपतींच्या सुरक्षा यंत्रणेच्या सजगतेचं व तत्परतेचं उदाहरण ठरली.नवीन हेलिपॅडच्या मजबुतीबाबत चौकशी आदेश देण्यात आला असूनअशा प्रकारच्या घटनांची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी भारतीय हवाई दल आणि नागरी विमान वाहतूक विभागाकडून तांत्रिक तपास सुरू आहे. “वेळेवर दिलेला निर्णय आणि प्रशासनाचा झटपट प्रतिसाद —या दोन्हीमुळेच राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या सुरक्षेला धोका न पोहोचता मोठा अपघात टळला.”

केरळमध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मूंच्या हेलिकॉप्टरला अपघाताचा धोका; थोडक्यात बचाव Read More »

Konkan Railway आणि HCC यांच्यात इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांसाठी MoU

📰 Konkan Railway आणि HCC यांच्यात इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांसाठी MoUKonkan Railway Corporation Ltd (KRCL) आणि Hindustan Construction Company (HCC) या दोन अग्रगण्य संस्थांमध्येपायाभूत व ऑपरेशन्स-मेंटेनन्स (O&M) प्रकल्पांसाठी सहकार्याचा सामंजस्य करार (MoU) स्वाक्षरीत झाला आहे. हा करार नवी मुंबईतील कोकण रेल्वेच्या मुख्यालयात करण्यात आला असून,देशातील तसेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील रेल्वे व शहरी वाहतूक क्षेत्रात नव्या सहकार्याची दिशा या करारातून निश्चित झाली आहे. 🏗️ कराराचे प्रमुख मुद्दे या MoU अंतर्गत दोन्ही कंपन्या खालील प्रकल्पांसाठी सहभागी भागीदार म्हणून काम करतील: रेल्वे लाईन, पूल, सबवे आणि मेट्रो (अंडरग्राउंड/एलिवेटेड) प्रकल्प इलेक्ट्रिकल (MEP), ट्रॅक लेईंग, सिग्नलिंग, आणि ऑपरेशन्स-मेंटेनन्स क्षेत्र R&D, कंत्राटी व्यवस्थापन आणि PPP (पब्लिक-प्रायव्हेट पार्टनरशिप) मॉडेल्स या सहकार्यामुळे दोन्ही संस्थांना मोठ्या प्रमाणावर इन्फ्रास्ट्रक्चर डिझाईन, बांधकाम आणि देखभालीची संयुक्त क्षमता विकसित करता येईल. ⚙️ तांत्रिक आणि व्यवस्थापकीय कौशल्याचा संगम HCC कडे मोठ्या प्रमाणावर सिव्हिल, EPC आणि प्रोजेक्ट एक्झिक्युशन क्षेत्रातील अनुभवी तज्ज्ञता आहे,तर Konkan Railway कडे रेल्वे ऑपरेशन्स, सिग्नलिंग, आणि तांत्रिक नियोजनातील उत्कृष्टता आहे. या दोन्ही संस्थांच्या सहकार्यातून “भारताला जागतिक दर्जाचे शहरी आणि मल्टीमोडल ट्रान्सपोर्ट सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी नवा टप्पा मिळेल,”असे KRCL च्या प्रतिनिधींनी सांगितले. 🌍 जागतिक स्तरावरील विस्तार हा MoU केवळ देशांतर्गतच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांसाठीही लागू असेल.दोन्ही कंपन्या मिळून आशिया, मध्यपूर्व, आणि आफ्रिका या प्रदेशांमध्येरेल्वे आणि मेट्रोसंबंधी उच्च दर्जाचे तंत्रज्ञान आणि व्यवस्थापन सेवा पुरवण्याचा मानस बाळगतात. Konkan Railway आणि HCC यांच्यातील हा करारभारतातील रेल्वे, मेट्रो आणि पायाभूत विकासाच्या क्षेत्रात महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे.दोन्ही संस्थांच्या सहकार्यामुळे देशात नव्या इन्फ्रास्ट्रक्चर संधी, तांत्रिक नवकल्पना आणि रोजगारनिर्मिती वाढण्याची अपेक्षा आहे. “ही भागीदारी भारताला ‘आधुनिक पायाभूत राष्ट्र’ म्हणून जागतिक नकाशावर अधिक ठळक करेल.”

Konkan Railway आणि HCC यांच्यात इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांसाठी MoU Read More »

रायगडमध्ये मोठी राजकीय उलथापालथ — गोगावले गटात फूट, तटकरे गट अधिक मजबूत

📰 रायगडमध्ये मोठी राजकीय उलथापालथ — गोगावले गटात फूट, तटकरे गट अधिक मजबूत 📍 रायगड | १५ ऑक्टोबर २०२५ :रायगड जिल्ह्याच्या राजकारणात आज मोठा राजकीय धक्का बसला आहे.मंत्री भरत गोगावले (शिंदे गट, शिवसेना) यांच्या गटातील एक ज्येष्ठ आणि विश्वासू कार्यकर्त्याने तटकरे गटात प्रवेश केल्याने,जिल्ह्यातील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलली आहेत. या घटनेमुळे गोगावले गटाच्या संघटनात्मक प्रभावावर परिणाम झाला असून,खासदार सुनील तटकरे (NCP) यांची बाजू आणखी मजबूत झाल्याचे राजकीय वर्तुळात चर्चेत आहे. ⚔️ तटकरे–गोगावले संघर्षाची पार्श्वभूमी रायगड जिल्ह्यातील सत्ता समीकरणांमध्येतटकरे–गोगावले संघर्ष हा गेल्या काही महिन्यांपासून चर्चेचा विषय ठरला आहे. विशेषतः पालकमंत्रीपदाच्या जबाबदारीवरून सुरू झालेला मतभेद,दोन्ही गटांमध्ये अंतर्गत वाद, आरोप-प्रत्यारोप आणि समन्वयाचा अभाव निर्माण झाला. काही दिवसांपूर्वी भरत गोगावले यांनी तटकरे कुटुंबावर आरोप केला होता की — “विधानसभेतील निवडणुकीत तटकरे गटाने स्थानिक विरोधकांशी संगनमत करून शिवसेनेला हरवण्याचा प्रयत्न केला.” मात्र तटकरे गटाने हे आरोप फेटाळून लावत म्हटलं की — “शिवसेना गटावर मोठं राजकीय दडपण आहे; दोषारोप करून नेतृत्व झाकण्याचा प्रयत्न केला जातो.” 🔄 निष्ठा बदलाचा राजकीय परिणाम गोगावले यांच्या जवळच्या महत्वाच्या नेत्याने एनसीपीकडे झुकत आपली निष्ठा बदलल्याने,गोगावले यांच्या गटात असंतोष आणि संभ्रम निर्माण झाला आहे.स्थानिक पातळीवर हा बदल गटातील संघटनशक्ती आणि विश्वासार्हता कमी करणारा ठरू शकतो. तटकरे समर्थकांच्या मते — “हा प्रसंग फक्त राजकीय निष्ठेचा नाही, तर नेतृत्वावरच्या विश्वासाचा परावर्तक आहे.रायगडमध्ये आता तटकरे गट अधिक एकवटलेला आणि संघटित दिसतो.” 🧩 आगामी निवडणुकीवर परिणाम या सर्व घटनांमुळे रायगड जिल्हा परिषद व विधानसभा निवडणुकांपूर्वीराजकीय वातावरण अधिक तापण्याची शक्यता आहे.गोगावले गटातील अंतर्गत असंतोष आणि फूट यामुळेशिंदे गट–भाजप महायुतीच्या स्थानिक समन्वयावर ताण वाढू शकतो. दुसरीकडे, तटकरे गटाने या संधीचा फायदा घेतजिल्ह्यातील संघटनशक्ती आणि लोकसंपर्क मोहीम अधिक तीव्र करण्याची तयारी सुरू केली आहे. 📊 राजकीय विश्लेषण स्थानिक राजकीय विश्लेषकांचे म्हणणे आहे — “तटकरे–गोगावले संघर्ष आता व्यक्तिगत पातळीवरूनसंघटनात्मक आणि कार्यकर्त्यांच्या निष्ठेपर्यंत पोहोचला आहे.अशा परिस्थितीत तटकरे गटाची पकड अधिक बळकट होत आहे.” रायगड जिल्ह्यात खासदार सुनील तटकरे आणि मंत्री भरत गोगावले यांच्यातील संघर्षनव्या टप्प्यावर पोहोचला आहे.गोगावले गटातील वरिष्ठ कार्यकर्त्याची साथ सुटल्यानेतटकरे गटाचे स्थान आणखी स्थिर आणि प्रभावी झाले आहे. “विश्वास तुटला की पक्ष नव्हे, माणसे तुटतात — आणि रायगडच्या राजकारणात तोच टर्निंग पॉईंट ठरत आहे.”

रायगडमध्ये मोठी राजकीय उलथापालथ — गोगावले गटात फूट, तटकरे गट अधिक मजबूत Read More »

दिवाळीच्या शुभेच्छांपासून जागतिक राजकारणापर्यंत: मोदी–ट्रम्प संवादामागचं धोरणात्मक संकेत

वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या दिवाळी कार्यक्रमात अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील “संवाद” पुन्हा एकदा जागतिक लक्षवेधी ठरला आहे. ट्रम्प यांनी मोदींना “महान मित्र” म्हणत सहकार्य वाढवण्याची इच्छा व्यक्त केली, तर मोदींनी त्यांच्या शुभेच्छांना प्रत्युत्तर देताना दहशतवादाविरुद्ध संयुक्त लढ्याचा संदेश दिला. परंतु या सौहार्दाच्या मागे राजनैतिक डावपेच, उर्जा राजकारण आणि दक्षिण आशियाई समीकरणांचं गुंतागुंतीचं गणित लपलेलं आहे. भारत–अमेरिका संबंध गेल्या दशकभरात वेगाने मजबूत झाले आहेत. २००८ चा अणुऊर्जा करार, २०१६ नंतरचे संरक्षण करार आणि अलीकडील व्यापार सहकार्य हे या नात्याचे प्रमुख टप्पे ठरले. ट्रम्प आणि मोदी या दोघांनी त्यांच्या नेतृत्वकाळात “India–US Global Partnership” या संकल्पनेला नवा वेग दिला. ट्रम्प यांनी इस्रायल, सौदी अरेबिया आणि भारत या तीन देशांना अमेरिकेच्या “Strategic Triad” मध्ये स्थान दिलं होतं. तथापि, त्यांच्या पाकिस्तानशी वाढत्या संपर्कामुळे भारतात काही शंका निर्माण झाल्या. पाकिस्तान हा दहशतवादाचा प्रमुख निर्यातदार देश म्हणून ओळखला जातो, आणि त्याला अमेरिकेचं समर्थन मिळणं हे भारतासाठी चिंताजनक आहे. याच पार्श्वभूमीवर मोदींनी ट्रम्पच्या दिवाळी शुभेच्छांना उत्तर देताना म्हटलं — “आपल्या दोन महान लोकशाही राष्ट्रांनी जगाला आशा देत दहशतवादाच्या सर्व प्रकारांविरुद्ध एकत्र उभं राहायला हवं.” हे विधान केवळ औपचारिक नव्हतं, तर दक्षिण आशियाई सुरक्षा समीकरणात भारताने दिलेला स्पष्ट संदेश होता. ट्रम्प यांनी व्हाइट हाऊसमध्ये दिवाळीच्या कार्यक्रमात दिवा लावून भारत आणि भारतीय-अमेरिकन समुदायाला शुभेच्छा दिल्या. या कार्यक्रमाला भारतीय राजदूत विनय क्वात्रा, FBI प्रमुख काश पटेल, गुप्तचर सल्लागार तुलसी गबार्ड, आणि भारतासाठी नवे अमेरिकन राजदूत सर्जिओ गोर उपस्थित होते. या कार्यक्रमात ट्रम्प यांनी सांगितलं की त्यांनी मोदींसोबत संवाद साधला असून, व्यापार आणि जागतिक शांतीबाबत “उत्तम चर्चा” झाली. त्यांनी दावा केला की मोदींनी रशियन तेल आयात कमी करण्याचं आश्वासन दिलं आहे, तसेच मे महिन्यात त्यांनी भारत-पाकिस्तान संघर्ष रोखला. मात्र, भारत सरकारने दोन्ही दावे फेटाळले. परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केलं की भारताचं उर्जाधोरण केवळ “भारतीय ग्राहकांच्या हितावर आधारित” आहे. ट्रम्पच्या या वक्तव्यांमधून दोन गोष्टी स्पष्ट दिसतात —१. ते पुन्हा “Peace Mediator” म्हणून स्वतःची प्रतिमा उभारण्याचा प्रयत्न करत आहेत.२. भारताशी घनिष्ठ संबंध दाखवत, पाकिस्तान आणि मध्यपूर्वेतील दबावसंतुलन साधण्याची त्यांची इच्छा आहे. मोदींच्या ट्विटरवरील (X) प्रतिसादातून मात्र भारताने आपली प्राधान्ये ठामपणे मांडली — “दहशतवादाविरुद्ध संयुक्त लढा”, म्हणजेच पाकिस्तानविषयी अप्रत्यक्ष इशारा. हा प्रसंग केवळ दिवाळी शुभेच्छांचा आदानप्रदान नसून, तो अमेरिकन निवडणुकांपूर्वीच्या आंतरराष्ट्रीय संदेशाचं प्रतीक आहे. भू-राजनीती: ट्रम्प पुन्हा अध्यक्ष म्हणून परत येण्याच्या तयारीत आहेत, आणि त्यांची “America First, But Peace Everywhere” ही भूमिका दिसू लागली आहे. मोदींसोबतचा संवाद हा त्याच रणनीतीचा भाग आहे. अमेरिकेला दक्षिण आशियात भारत हा चीनविरोधी शक्ती म्हणून हवाच आहे. दुसरीकडे पाकिस्तानशी “तडजोडीचे” संबंध ठेवून तो अफगाणिस्तान आणि पश्चिम आशियातील प्रभाव राखू इच्छितो. ऊर्जा आणि अर्थनीती: ट्रम्प यांचा रशियन तेलविषयक दावा हा रशिया-युक्रेन युद्धाशी निगडीत आहे. रशियन तेल विक्रीत घट झाल्यास रशियाची युद्धसामग्री कमजोर होईल, ही अमेरिकन गणिताची धारणा आहे. मात्र भारतासाठी ऊर्जा ही भू-राजनीतिक नव्हे, तर आर्थिक गरज आहे. त्यामुळे भारत अमेरिकेच्या अपेक्षा पूर्ण न करताही, तटस्थ राहण्याचं धोरण स्वीकारतो. सुरक्षा आणि कूटनीती: मोदींच्या प्रतिसादातला “terrorism” हा शब्द हा केंद्रबिंदू आहे. याने भारताने अमेरिकेला संदेश दिला आहे की, पाकिस्तानच्या समर्थनाने कोणतीही रणनीती भारताला स्वीकार्य नाही. ट्रम्पचा पाकिस्तानशी “proximity” हा भारतासाठी दीर्घकालीन आव्हान आहे, विशेषतः जर अमेरिका त्याला पुन्हा शस्त्रसामग्री व निधी पुरवू लागली, तर. राजकीय अर्थ: ट्रम्प यांच्यासाठी हे प्रकरण अमेरिकन-भारतीय मतदारांना आकर्षित करण्याचं साधन आहे, तर मोदींसाठी हे आंतरराष्ट्रीय मंचावर “India as a Global Peace Partner” अशी प्रतिमा टिकवण्याचं प्रयत्न आहे. जागतिक परिणाम: या संवादामुळे दक्षिण आशियात नवं सामरिक संतुलन निर्माण होऊ शकतं. ट्रम्पचा पाकिस्तानशी संपर्क आणि भारताशी मैत्री हे दोन विरोधाभासी घटक एकत्र येणं म्हणजे अमेरिकेचा “balancing act”. मध्यपूर्व, चीन आणि रशियाशी असलेल्या अमेरिकेच्या नात्यांवर याचा अप्रत्यक्ष प्रभाव पडेल. भारतासाठी परिणाम: भारतासाठी हा प्रसंग एकाच वेळी संधी आणि आव्हान आहे. संधी: भारत आणि अमेरिकेतील संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा सहकार्याला नवा वेग मिळू शकतो. भारतीय-अमेरिकन समुदायाचा राजकीय प्रभाव अमेरिकन निवडणुकीत निर्णायक ठरेल. आव्हान: ट्रम्पचे पाकिस्तानविषयीचे वक्तव्य भारताच्या “zero tolerance on terror” धोरणाशी विसंगत आहे. भारताला अमेरिकेशी जवळीक राखत, पण स्वतःचा सार्वभौम कूटनीतिक तोल सांभाळावा लागेल. Konkandhara वाचकांसाठी Takeaways: “शुभेच्छा कूटनीती” म्हणजे केवळ सौजन्य नव्हे; ती जागतिक शक्तींचं धोरण स्पष्ट करते. भारताने अमेरिकेशी मैत्री राखली तरी, पाकिस्तानविषयी सावध भूमिका घेणं गरजेचं आहे. दक्षिण आशियात भारताचं नेतृत्व राखण्यासाठी स्वावलंबी ऊर्जा आणि सुरक्षा धोरण आवश्यक आहे. पुढील काही महिन्यांत ट्रम्प प्रशासनाची परराष्ट्र धोरणं अधिक स्पष्ट होतील. पाकिस्तानशी त्यांचा संपर्क वाढल्यास भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतःचा प्रभाव वाढवण्यावर भर द्यावा लागेल. भारत अमेरिका आणि रशिया या दोन्हीशी संतुलन राखण्याचा प्रयत्न करेल, कारण उर्जासुरक्षा आणि संरक्षण हे दोन स्तंभ भारताच्या जागतिक धोरणाचे आधार आहेत. जर मोदी–ट्रम्प संवादातून व्यापार करार किंवा दहशतवादविरोधी सहकार्याच्या नव्या चौकटी निर्माण झाल्या, तर दोन्ही देशांसाठी “win-win” परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. मात्र, अमेरिकेच्या election-driven diplomacy मुळे भारताने प्रत्येक विधान राजकीय पार्श्वभूमीतूनच तपासून घ्यावं लागेल. दिवाळीच्या दिवशी झालेला मोदी–ट्रम्प संवाद हा सांस्कृतिक आदानप्रदानाचा प्रसंग असला, तरी त्यामागे आंतरराष्ट्रीय धोरणात्मक संकेत स्पष्टपणे दिसतात. अमेरिकेचा पाकिस्तानकडे झुकलेला दृष्टिकोन आणि भारताचा ठाम दहशतवादविरोधी संदेश — हे दोन घटक पुढील काळात दक्षिण आशियातील समीकरणं ठरवतील. प्रकाशाच्या सणात व्यक्त झालेल्या या शब्दांनी जागतिक राजकारणात नवीन सावल्या आणि नवी शक्यता निर्माण केल्या आहेत.

दिवाळीच्या शुभेच्छांपासून जागतिक राजकारणापर्यंत: मोदी–ट्रम्प संवादामागचं धोरणात्मक संकेत Read More »