पेन | 18 नोव्हेंबर 2025:
रायगड जिल्ह्याच्या राजकीय पटावर गेल्या दोन दिवसांत एकाएकी निर्माण झालेल्या घडामोडींनी आगामी नगरपालिकांच्या निवडणुकीचं गणित पूर्णपणे बदलून टाकलं आहे. महायुतीचा पारंपरिक चेहरा मानला गेलेला रायगड आता दोन भागांत विभागलेला दिसतो आहे. भाजप आणि राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) यांनी महाड, पेन आणि पनवेल येथे संयुक्त उमेदवारासह निवडणुकीत उतरण्याची घोषणा केल्यानंतर, शिवसेना (शिंदे गट) एकाकी राहिली आहे. या विभाजनाने स्थानिक राजकारणात नव्या तणावाची पालवी फोडली असून, युतीच्या घडामोडीतही धूसरपणा निर्माण झाला आहे.

पेन शहरात रस्त्यावर उतरून चर्चा करणारे नागरिकही या नव्या समीकरणाकडे एका वेगळ्या नजरेने पाहत होते. गल्लोगल्ली उमेदवारांच्या पोस्टर्सवर भाजप आणि राष्ट्रवादीचे संयुक्त चेहरे उठून दिसत होते, तर त्याच वेळी शिवसेनेचे स्वतंत्र पोस्टर्स एकाकी लढाईची चाहूल देत होते. स्थानिक चहाच्या टपरीवर बसलेल्या काही तरुणांनी सांगितलं, “येथे नेहमी युतीचे वातावरण असायचे. पण यावेळी भाजप–राष्ट्रवादी एकत्र आले, आणि शिवसेना वेगळी झाली. मैदान तंग होणार हे नक्की.”

महाडमध्ये कामकाजाचं स्वरूप जरा वेगळं होतं. येथे भाजप–राष्ट्रवादी युतीने सार्वजनिक रॅल्या, प्रभागांमधील सूक्ष्म बैठका आणि संयुक्त प्रचारयोजना अशा सुसंगत हालचाली करून आपली तयारी दाखवली. जिल्ह्यातील महत्त्वाच्या नगरपालिकांपैकी असलेल्या महाडमध्ये ही गठीत ताकद दिसण्याइतकी ठळक होती. दुसऱ्या बाजूला, शिवसेना मात्र काही ठिकाणी अपुऱ्या तयारीत आणि विस्कळीत संदेशांनी दृश्यात येत होती. कार्यकर्त्यांनी मनापासून प्रयत्न केले तरी मोठ्या संघटनेच्या आधाराशिवाय ही स्पर्धा अधिक कठीण ठरणार, हे स्थानिक नेत्यांच्या चेहऱ्यावरूनच दिसत होतं.

पनवेलमध्ये या तिघांच्या समीकरणाला आणखी वेगळा आकार मिळाला. पनवेल महानगरपालिका क्षेत्रात गेल्या काही वर्षांत झालेल्या बदलांमुळे, भाजप–राष्ट्रवादी युतीला संघटनात्मक फायदा होता. त्यांच्या प्रमुख नेत्यांनी घेतलेल्या संयुक्त बैठका, विकासाच्या आश्वासनांची एकसंध मांडणी आणि प्रभागांतील आकडेवारीचा काटेकोर अभ्यास—या सगळ्यांनी त्यांचा आत्मविश्वास आणखी दृढ केला होता. युतीच्या नेत्यांचा ठाम दावा होता की “एकत्र आल्याने मतभेद नष्ट, आणि लढाई आता निव्वळ विकासावर.” त्यांच्याच भाषणांतून पुढे आलेली एकसंध लय मतदारांनाही जाणवत होती.

शिवसेना (शिंदे गट) मात्र या तिन्ही ठिकाणी स्वतंत्रपणे लढण्याच्या तयारीत होती. त्यांच्या तंबूत उमेदवारांची हालचाल, प्रभागनिहाय प्रचाराची आखणी आणि काही ठिकाणी कार्यकर्त्यांचा उत्साहही दिसत होता; पण त्याच वेळी लोकांच्या चर्चांमध्ये एक प्रश्न उपस्थित होत होता—एकट्याने लढताना शिवसेना कितपत स्पर्धा करू शकेल? पनवेलमधील एका दुकानदाराने हळू आवाजात सांगितलं, “पूर्वी दोघांत विभागणी झाली नव्हती; आता मात्र मैदानात तीन बाजू झाल्या आहेत. मतदारांचं मन जिंकणं यावेळी कठीण आहे.”

या नव्या घडामोडीमागे हितसंबंधांचं मूळ राजकारणही दडलेलं आहे. जिल्ह्यातील महत्त्वाच्या पदांवर आणि प्रशासकीय निर्णयांवर प्रभाव वाढवण्याची योजना भाजप–राष्ट्रवादीने बराच काळ आखली होती. दोन्ही पक्षांच्या स्थानिक नेत्यांनी एकत्रितपणे प्रशासनातील पदोन्नती, निधीवाटप आणि ग्रामीण–नागरी विकास प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रीत केलं. त्यामुळे या युतीला निवडणुकीतही नैसर्गिक वाढ झाली. शिवसेनेच्या काही स्थानिक पदाधिकाऱ्यांनी या युतीविषयी नाराजी व्यक्त केली असली, तरी त्यांच्या हातात पर्याय फारसा नव्हता.

या फुटीनं स्थानिक राजकारणात चढाओढ, तणाव आणि नवी उत्सुकता निर्माण केली आहे. काही प्रभागांत शिवसेनेला सहानुभूती मिळेल असं मतही लोक मांडत आहेत. काही ठिकाणी भाजप–राष्ट्रवादीच्या एकत्रित ताकदीला रोखण्यासाठी स्थानिक पातळीवर अनौपचारिक आघाड्याही आकार घेत आहेत. ज्या गल्लींमध्ये पक्षांची स्पर्धा जिवंत असते, तिथे या फुटीचं प्रतिबिंब आणखी तीव्रतेनं जाणवत आहे.

आगामी दिवसांत प्रचाराचा वेग वाढेल, मतदार संपर्क मोहिमा गती घेतील आणि प्रत्येक नगरपालिकेत वातावरण आणखीच तापेल. या स्थानिक लढतींचा निकाल केवळ जागा कोण जिंकतंय यावर थांबणार नाही; तर महायुतीतील भविष्यातील समीकरणांनाही तो मोठा आकार देऊ शकतो. कोण एकसंघ राहील आणि कोण फुटेल—हा प्रश्न आता एक साधा राजकीय प्रश्न राहिलेला नाही, तर रायगडच्या प्रत्येक नगरपालिकेच्या मनात फिरणारा विचार बनला आहे.