📍 सिंधुदुर्ग | ऑक्टोबर २०२५ :
कोकणातील ‘पावसाचे ठिकाण’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आंबोली परिसरात यंदा फक्त १०८ इंच पावसाची नोंद झाली आहे —
जे गेल्या काही वर्षांच्या तुलनेत आणि सरासरीपेक्षा अत्यंत कमी आहे.
सामान्यतः आंबोली परिसरात २५० ते ३०० इंच पाऊस पडतो, पण या हंगामात ते प्रमाण जवळपास अर्ध्याहूनही कमी राहिलं आहे.
या बदलामुळे स्थानिक शेतकरी, बागायतदार आणि कृषी क्षेत्रात तीव्र चिंता व्यक्त केली जात आहे.
☁️ कमी पावसाचा थेट परिणाम — पिके आणि अर्थव्यवस्था धोक्यात
पावसातील तुटवड्यामुळे भात, ऊस, भाजीपाला, तसेच रब्बी हंगामातील पिकांचे उत्पादन धोक्यात आले आहे.
मातीतील ओल कमी झाल्याने पिकांच्या वाढीवर परिणाम होत असून सिंचनाची अतिरिक्त गरज निर्माण झाली आहे.
स्थानिक कृषी अधिकारी सांगतात —
“मातीतील आर्द्रता कमी झाल्याने पीक वाढ थांबली आहे.
भविष्यातील रब्बी हंगाम आणि बागायती पिकांनाही फटका बसण्याची शक्यता आहे.”
🌾 शेतकऱ्यांसाठी तज्ज्ञांचा सल्ला
राज्य कृषी विभाग आणि हवामान तज्ज्ञांनी शेतकरी बांधवांना पुढील उपाय सुचवले आहेत —
💧 जलसंधारण उपाययोजना — शेतात छोट्या तळी, बंधारे, आणि नाल्यांचे पुनर्भरण करावे.
🌿 मल्चिंग आणि ड्रिप इरिगेशनचा वापर — पाण्याची बचत करून ओल टिकवून ठेवावी.
🌾 पिकांच्या फेरबदलाचा विचार — पाणी कमी लागणाऱ्या पिकांचा पर्याय स्वीकारावा.
☔ अनसीझनल पावसाचा उपयोग — IMD च्या ताज्या अंदाजानुसार, येणाऱ्या हलक्या सरींचा फायदा सिंचनासाठी घ्यावा.
🐄 जनावरांसाठी पाण्याचा साठा राखावा — कारण हिवाळ्यातील कोरडे वातावरण त्रासदायक ठरू शकते.
🔍 हवामान तज्ज्ञांचे विश्लेषण
हवामान खात्याच्या मते, यंदा पश्चिम वाऱ्यांचा प्रवाह कमी आणि समुद्रातील दाब कमी असल्याने
मॉन्सूनचा कालावधी लवकर संपला आणि पाऊस अपेक्षेपेक्षा कमी पडला.
“आंबोलीसारख्या भागात इतका कमी पाऊस होणं हे हवामान बदलाचे स्पष्ट द्योतक आहे,”
असे एका वरिष्ठ हवामान तज्ज्ञाने सांगितले.
🌱 भविष्यातील आव्हाने
सिंचनासाठी भूजल पातळी कमी होण्याची शक्यता
रब्बी हंगामात तांदूळ, हरभरा, गहू पिकांवर परिणाम
बागायती क्षेत्रात फळझाडांची वाढ व उत्पादन घट
स्थानिक अर्थव्यवस्थेत कृषीआधारित कामांवर परिणाम
आंबोली आणि सिंधुदुर्ग परिसरात पावसाचा तुटवडा हा कोकणातील हवामान बदलाचा गंभीर इशारा आहे.
शेतकऱ्यांनी तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार जलव्यवस्थापन आणि पिकांच्या निवडीत बदल करणे गरजेचे आहे.
“आता प्रत्येक थेंबाची किंमत आहे —
पाणी साठवा, जमीन वाचवा, आणि पुढच्या हंगामाची तयारी आताच सुरू करा.”
By
