गाझा, ११ ऑगस्ट २०२५: गाझा पट्टीतील मानवतावादी संकट आणखी गंभीर बनले आहे, कारण अन्न आणि मदत सामग्री मिळवण्यासाठी धडपडणाऱ्या पॅलेस्टिनींवर इस्रायली सैन्याकडून जवळपास दररोज गोळीबार होत आहे. गाझामधील वैद्यकीय कर्मचारी आणि आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक डॉक्टरांनी याबाबत भयावह माहिती उघड केली आहे. त्यांनी सांगितले की, अन्न वितरण केंद्रांवर आणि मदत मार्गांवर गोळ्या झाडल्या गेलेल्या रुग्णांचा लोंढा रोजच रुग्णालयात येत आहे, ज्यामध्ये अनेकजण गंभीर जखमी किंवा मृत्यूमुखी पडले आहेत.

मेडिसिन्स सॅन्स फ्रंटियर्स (MSF) या संस्थेच्या कर्मचाऱ्यांनी नासेर रुग्णालयात उपचार घेणाऱ्या रुग्णांचे अनुभव सांगितले. एक रुग्ण, मन्सूर सामी अब्दी, चार मुलांचा पिता, याने सांगितले, “आम्ही पाच पॅलेट्ससाठी लढलो. त्यांनी आम्हाला अन्न घेण्यास सांगितले आणि नंतर सर्व दिशांनी गोळीबार सुरू केला. मी २०० मीटर धावलो तेव्हा मला जाणवले की मला गोळी लागली आहे. ही मदत नाही, हा खोटा खेळ आहे. आम्ही आमच्या मुलांसाठी अन्न घ्यायला गेलो आणि मृत्यूला सामोरे जावे लागले.”

संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवाधिकार कार्यालयाने (OHCHR) १३ जुलै २०२५ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, गाझामध्ये अन्न शोधताना ८७५ पॅलेस्टिनी मारले गेले, त्यापैकी ६७४ जणांचा मृत्यू अमेरिका आणि इस्रायल-समर्थित गाझा ह्युमॅनिटेरियन फाउंडेशन (GHF) च्या वितरण केंद्रांजवळ झाला. उर्वरित २०१ जण मदत काफिल्यांच्या मार्गांवर किंवा जवळपास मारले गेले. याशिवाय, हजारो लोक जखमी झाले असून, यामध्ये महिला, मुले आणि वृद्धांचा समावेश आहे.

डॉक्टरांचे अनुभव आणि रुग्णालयांवरील ताण

गाझामधील नासेर रुग्णालयाचे बालरोग आणि प्रसूती विभागाचे प्रमुख डॉ. अहमद अल-फर्रा यांनी सांगितले की, रुग्णालये पूर्णपणे कोलमडली आहेत. “उत्तर गाझामध्ये एकही सार्वजनिक रुग्णालय कार्यरत नाही. शिफा, कमाल अदवान आणि इंडोनेशियन रुग्णालये नष्ट झाली आहेत किंवा कार्यरत नाहीत,” असे त्यांनी सांगितले. ते पुढे म्हणाले, “आम्ही कुपोषणाने ग्रस्त मुलांना पाहत आहोत, ज्यांचे वजन त्यांच्या अपेक्षित वजनाच्या ४० टक्के इतके कमी आहे. सहा महिन्यांच्या सिवार आशूर नावाच्या मुलीचे वजन फक्त सात पौंड आहे, जे सामान्य अमेरिकन मुलीच्या वजनाच्या निम्म्यापेक्षा कमी आहे.”

MSF च्या कर्मचाऱ्यांनी सांगितले की, अन्न वितरण केंद्रांजवळ गोळीबारामुळे जखमी झालेल्या रुग्णांवर उपचार करताना त्यांना अनेकदा डोक्याला, छातीला आणि हात-पायांना गोळ्या लागलेल्या रुग्णांचा सामना करावा लागतो. एका ब्रिटिश सर्जनने चॅनल ४ वर सांगितले की, या जखमांचे स्वरूप “विशिष्ट लक्ष्य केलेले” दिसते, जे बेतरकपणे किंवा अपघाताने झालेल्या गोळीबारापेक्षा वेगळे आहे. MSF च्या एका अहवालात असेही नमूद आहे की, जखमांचे स्वरूप पाहता हे गोळीबार “हेतुपुरस्सर लक्ष्य करून” केले जात असल्याची शक्यता आहे.

मानवतावादी संकट आणि आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया

संयुक्त राष्ट्रांच्या १७ संस्था आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या अहवालानुसार, गाझामधील सुमारे ५ लाख लोक भयावह उपासमारीचा सामना करत आहेत. इस्रायलने २ मार्च २०२५ पासून गाझामध्ये मानवतावादी मदतीवर बंदी घातली होती, ज्यामुळे परिस्थिती आणखी बिकट झाली आहे. मे २०२५ पासून काही मर्यादित मदत गाझामध्ये प्रवेश करू लागली आहे, परंतु संयुक्त राष्ट्रांच्या उप-महासचिवांनी ही मदत “समुद्रातील एक थेंब” असल्याचे वर्णन केले आहे.

१०० हून अधिक मानवतावादी संस्थांनी गाझामधील उपासमारी आणि हिंसाचाराविरोधात आवाज उठवला आहे. त्यांनी सर्व सीमा उघडण्याची, संयुक्त राष्ट्रांच्या नेतृत्वाखालील स्वतंत्र मदत यंत्रणा कार्यान्वित करण्याची आणि तात्काळ शस्त्रसंधी लागू करण्याची मागणी केली आहे. संयुक्त राष्ट्रांचे मानवतावादी प्रमुख टॉम फ्लेचर यांनी सांगितले, “पालन न केले जाणारे आश्वासन आणि अंशतः योजनांमुळे मानवतावादी यंत्रणा चालू शकत नाही. ही परिस्थिती पॅलेस्टिनींना आशा आणि निराशेच्या चक्रात अडकवते.”

इस्रायलचे म्हणणे आणि विवाद

इस्रायलने दावा केला आहे की, अन्न वितरण केंद्रांवरील हिंसाचारासाठी हमास जबाबदार आहे, आणि त्यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या मदतीचा गैरवापर केला आहे. इस्रायलच्या संरक्षण दलांनी (IDF) एका व्हिडिओद्वारे दावा केला आहे की, हमासच्या दहशतवाद्यांनी अन्न शोधणाऱ्या नागरिकांवर गोळीबार केला. तथापि, संयुक्त राष्ट्रांनी असा कोणताही पुरावा नसल्याचे सांगितले आहे की, हमासने मदत लुटली आहे. उलट, अन्न लुटणाऱ्या टोळ्यांना इस्रायली सैन्याच्या नाक्यांजवळ काम करण्याची परवानगी दिली जाते, असा आरोप संयुक्त राष्ट्रांनी केला आहे.

पुढे काय?

गाझामधील परिस्थिती सुधारण्यासाठी तात्काळ आणि मोठ्या प्रमाणावर मानवतावादी मदत आवश्यक आहे. डॉक्टर आणि मदत कर्मचारी यांनी सांगितले की, जर लवकरच पुरेशी मदत आणि शस्त्रसंधी लागू झाली नाही, तर उपासमारी आणि हिंसाचारामुळे मृत्यूंची संख्या झपाट्याने वाढेल. डॉ. अल-फर्रा यांनी आवाहन केले, “आम्ही चमत्कार मागत नाही, फक्त अन्न आणि औषधे मागत आहोत. हे लोक कागदावरील आकडे नाहीत, ते देवाने निर्माण केलेले मानव आहेत, ज्यांना जगण्याचा हक्क आहे.”