सोलापूर | २३ ऑक्टोबर २०२५:
राज्यात गेल्या काही दिवसांत झालेल्या अतिवृष्टीने शेतकऱ्यांचं मोठं नुकसान झालं आहे. सरकारने नुकतंच ३१ हजार कोटी रुपयांचं मदत पॅकेज जाहीर केलं असलं तरी, सोलापूर जिल्ह्यातील अनेक गावांपर्यंत ही मदत अजून पोहोचलेली नाही. सीना नदीला आलेल्या महापुराने उद्ध्वस्त झालेल्या सुलतानपूर (राहुल नगर) आणि माढा तालुक्यातील दारफळ या गावांतील रहिवाशांनी दिवाळी पाण्यातच घालवली. काहींनी आशेने दिवे लावले, पण शासनाच्या मदतीचा एकही किरण त्यांच्या अंगणात पोहोचला नाही.

🌊 सीना नदीचा प्रकोप आणि सुलतानपूर गावाचा कहर

सीना नदीला आलेल्या महापुरामुळे सुलतानपूर गाव पूर्णपणे पाण्याखाली गेले होते. गावाकडे जाणारे रस्ते बंद झाले, वीजपुरवठा खंडित झाला आणि संपूर्ण गावाशी संपर्क तोडला गेला. ग्रामस्थ दत्तात्रय शिंदे यांनी सांगितलं —

“संपूर्ण घर पाण्याखाली गेलं. लाखो रुपयांचं नुकसान झालं. पण शासनाकडून अजूनही एक रुपयाची मदत मिळालेली नाही.”

शिंदे यांच्या दीड एकर ऊस शेतीसह संपूर्ण मालमत्ता पाण्याखाली गेली. प्रशासनाकडून मात्र फक्त ₹११,२०० इतकीच रक्कम त्यांच्या खात्यात जमा झाली — तीही फक्त पिक नुकसानीसाठी. घरावरील नुकसान भरपाईबाबत काहीच कार्यवाही झालेली नाही.

याच अवस्थेत दुसरे तरुण शेतकरी नामदेव शिंदे देखील आहेत. त्यांनाही घरावरील नुकसान भरपाई मिळालेली नाही. गावातले अनेक शेतकरी सांगतात की, शासनाचे अधिकारी सर्वेक्षणासाठी आले होते, पण त्यानंतर गावात एकाही कुटुंबाला मदतीचा लाभ मिळालेला नाही.

“दिवाळीच्या काळात आम्हाला लोकांच्या मदतीवरच जगावं लागलं. ना ओवाळणी, ना फटाके, ना गोडधोड — ही दिवाळी आमच्यासाठी शोककाळासारखी ठरली,” असं ग्रामस्थ सांगतात.

🏚️ दारफळ गावातही तीच परिस्थिती — मुख्यमंत्र्यांच्या भेटीनंतरही मदत नाही

माढा तालुक्यातील दारफळ येथील बोराटे वस्ती हे महापुराच्या सर्वाधिक फटक्यातील ठिकाण मानलं जातं. येथे तीस फूट उंचीपर्यंत पाणी साचलं होतं. अनेक घरं कोसळली, जनावरे वाहून गेली, आणि लोकांना वाचवण्यासाठी हेलिकॉप्टर बोलवावं लागलं.

या गावाला मुख्यमंत्र्यांनी स्वतः भेट दिली होती. मात्र, ग्रामस्थांच्या मते त्या भेटीनंतर परिस्थितीत काहीच बदल झाला नाही. गावकरी अजूनही तात्पुरत्या निवाऱ्यांमध्ये राहत आहेत.

“मुख्यमंत्री आले, फोटो काढले आणि गेले. पण आजही आमच्या घरावरचं छप्पर तुटलेलं आहे. शासनाची मदत तर दूरच,” असं बोराटे वस्तीतील रहिवासी सांगतात.

त्यांच्या मुलांनी सांगितलं —

“यंदा आमच्यासाठी दिवाळीच नव्हती. ना नवीन कपडे, ना फटाके, ना फराळ. आम्ही फक्त वाचलो, एवढंच भाग्य.”

📊 ३१ हजार कोटींचं पॅकेज — पण अंमलबजावणी कुठे थांबली?

राज्य सरकारने नुकसानीचा आढावा घेत शेतकऱ्यांसाठी ३१ हजार कोटींचं पॅकेज जाहीर केलं होतं. प्रशासनाच्या आकडेवारीनुसार राज्यभरातील २८ जिल्ह्यांतील जवळपास ३५ लाख हेक्टर शेतीवर अतिवृष्टीचा परिणाम झाला. मात्र, प्रत्यक्षात लाभार्थ्यांच्या खात्यावर निधी जमा होण्यात विलंब होत असल्याने मदत योजना फक्त ‘घोषणा’पुरती मर्यादित ठरली आहे.

राज्याच्या कृषी विभागाच्या सूत्रांनुसार, अनेक तालुक्यांत सर्वेक्षण पूर्ण झालं असलं तरी मंजुरी आणि निधी हस्तांतर प्रक्रियेत तांत्रिक अडथळे असल्याने मदत पोहोचण्यात विलंब होत आहे. स्थानिक प्रशासन मात्र “सर्वांना मदत मिळेल” असं सांगत वेळ मागत आहे.

🧩 जनतेचा प्रश्न — आश्वासनांनंतरही दिलासा का नाही?

महापुरानंतर सरकारने ‘तत्काळ मदत’ जाहीर केली होती. पण तीच मदत दिवाळी संपून गेल्यानंतरही प्रत्यक्षात दिसली नाही. सुलतानपूर आणि दारफळसारख्या गावांत दिवाळी सण दुःखातच निघून गेला. लोकांनी आशेने दरवाजे उघडे ठेवले, पण सरकारी मदतीची पावलं त्या वाटेने आलीच नाहीत.

सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मते,

“सरकार घोषणांच्या पातळीवर काम करतंय. ग्रामीण भागात जमिनीवरील अंमलबजावणीचा अभाव आहे. जे शेतकरी खऱ्या अर्थाने सर्वाधिक पीडित आहेत, तेच आज मदतीच्या प्रतीक्षेत आहेत.”

सोलापूर जिल्ह्यातील पुरग्रस्त शेतकरी आणि ग्रामस्थ यांच्यासाठी दिवाळीचा सण ‘दुःखाचा सण’ ठरला आहे. शासनाने जाहीर केलेल्या पॅकेजचा लाभ अजूनही अनेक घरांपर्यंत पोहोचलेला नाही. एकीकडे सरकारच्या घोषणा आणि दुसरीकडे शेतकऱ्यांची प्रतीक्षा — या दोन टोकांमध्ये महाराष्ट्रातील बळीराजा पुन्हा एकदा अडकलेला दिसतो.

आता प्रश्न असा आहे की, घोषणांमधील हा ‘अंतराचा पूल’ शासन किती लवकर भरून काढणार? कारण या वेदनेतून फक्त दिवाळीच नव्हे, तर बळीराजाचं आयुष्यही वाहून जातं आहे.