चित्रपट पाहताना क्षणभरही तो केवळ पडद्यावर मर्यादित राहत नाही. Khalid Ka Shivaji हा पडद्यापलीकडचा प्रश्न आहे – “आपण कोणाच्या नजरेतून इतिहास पाहतो?” आणि “तो आपली ओळख कशी घडवतो?”. ही कथा शौर्याच्या पोवाड्यात दडलेल्या सावल्यांची, आणि एका लहानशा मुलाच्या अंतरंगात चाललेल्या युद्धाची.
मुख्य आशय
खालिद हा सहावीतील मुलगा – त्याची हसरी दुनिया अचानक ढगांनी झाकून जाते, जेव्हा शाळेत त्याला सहाध्याय “अफझल खान” म्हणून चिडवतात. क्षणात तो स्वतःला एका अशा इतिहासाच्या कोंदणात सापडलेला पाहतो, ज्याची तो निवडही करू शकत नाही. धर्म, इतिहास आणि ओळख हे तीन प्रवाह त्याच्या कोवळ्या मनाला भिडतात.
दिग्दर्शक राज प्रीतम मोरे यांनी या कथेतून एक वेगळा आरसा उभा केला आहे. त्या आरशात शिवाजी महाराज फक्त तलवारबाज नाहीत; तर ते एका मुलाच्या प्रश्नांना दिलेलं उत्तर आहेत. खालिदच्या मनात उठणाऱ्या शंकेच्या लाटा त्या विशाल दर्याशी भिडतात, जिथे शिवाजी हे न्याय, सहिष्णुता आणि समावेशकतेचं प्रतीक ठरतात.
दृश्यं जणू जुन्या पोथीतून उमलतात – हिरवी मैदाने, धुळीने भरलेली शाळेची बाकं, आणि खालिदचा ताठरलेला चेहरा. कॅमेऱ्याने प्रत्येक फ्रेमला एक ताण दिला आहे – जणू प्रेक्षकांच्या मनावर कोरलं जावं म्हणून. पार्श्वसंगीत हे या प्रवासाचं अदृश्य पंख आहेत – कधी कोमल, कधी अस्वस्थ करणारे.
अमृता सुभाष किंवा अनिता दाते इथे नाहीत; तरी प्रत्येक पात्र हे एका प्रतीकासारखं आहे. सहपाठ्यांचा हसरा टोमणा म्हणजे समाजाच्या मनात बसलेला पूर्वग्रह. शिक्षकांचा आवाज कधी मार्गदर्शक, कधी प्रश्नांच्या सावल्यात अडकलेला. पण केंद्रबिंदू नेहमी खालिदचाच आहे – त्याचा शोध, त्याचं जगणं, त्याचा लढा.
होय, काही ठिकाणी कथानक थोडं तुटक लागतं. इतिहासाच्या उल्लेखातली मांडणी जरा अचानक येते, आणि काही प्रश्नांना ठोस उत्तरं मिळत नाहीत. पण कदाचित हाच हेतू असेल – की इतिहास नेहमी सरळ रेषेतला नसतो, तो नेहमी अनेक सावल्यांनी आणि कोपऱ्यांनी भरलेला असतो.
संगीत व पार्श्वसंगीत: मराठा इतिहासाची गाथा अधोरेखित करण्यासाठी प्रभावी ढोल-ताशांचा वापर केलेला आहे. काही गाणी प्रेरणादायी आहेत, जी दीर्घकाळ मनात राहतात.
अभिनय: खालिदची भूमिका साकारणाऱ्या अभिनेत्याने वास्तववादी अभिनय केला आहे. शिवाजी महाराजांची भूमिका करणारा कलाकार प्रभावी दिसतो, त्याची शरीरभाषा व संवादफेक भारदस्त आहे.
कॅमेरावर्क व दिग्दर्शन: किल्ल्यांचे दृश्य, युद्धभूमीचे क्षण आणि ग्रामीण जीवनाची चित्रणं सुंदरपणे टिपली आहेत. दिग्दर्शकाने ऐतिहासिक दृश्ये आणि वर्तमान काळ यांना सुरेखरीत्या जोडले आहे.
चांगल्या बाजू:
- कथा दोन पिढ्यांना जोडते: शिवाजी महाराजांचा वारसा आणि आजची तरुणाई.
- अभिनय व संवाद दमदार.
- पार्श्वसंगीत प्रेरणादायी.
कमकुवत बाजू:
- काही ठिकाणी कथानक लांबलं आहे.
- आधुनिक काळातील प्रसंग थोडेसे ओढल्यासारखे वाटतात.
एकूणात, हा चित्रपट केवळ ऐतिहासिक नाही, तर वर्तमानातील संघर्षात शिवाजी महाराजांची शिकवण किती महत्त्वाची आहे, हे अधोरेखित करणारा आहे.
‘खालिद का शिवाजी’ हा सिनेमा इतिहास आणि वर्तमान यांची सांगड घालणारा ठरतो. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या तत्त्वांना आजच्या तरुण पिढीशी जोडून देण्याचा प्रयत्न त्यात दिसतो. काही त्रुटी असूनही हा चित्रपट प्रेरणादायी आहे आणि नक्की पाहावा असाच आहे.
Rating: ⭐⭐⭐⭐ (४/५ – प्रेरणादायी आणि प्रभावी)
By
