konkandhara.com

15 सितम्बर 2025

Samiksha Web

सैराट पाहिला नाही तर काय पाहिलं? – वाचा जबरदस्त समीक्षा!

मराठी सिनेमाला नवी ओळख देणारा नागराज मंजुळे दिग्दर्शित सैराट हा चित्रपट तरुणाईच्या मनावर आजही राज्य करतो. आर्ची-परशाच्या प्रेमकथेवर आधारित हा सिनेमा केवळ रोमँटिक नसून सामाजिक विषमता, जातभेद आणि वास्तव जीवनातील कटू सत्य उलगडून दाखवतो. सैराट ही आर्ची (रिंकू राजगुरू) आणि परशा (आकाश ठोसर) यांची प्रेमकथा आहे. एका श्रीमंत, उच्चभ्रू घरातील मुलगी आणि गरीब शेतकऱ्याचा मुलगा – त्यांच्या नात्यातील नाजूक संघर्ष ही कहाणी सांगते. पहिल्या भागात दिग्दर्शकाने ग्रामीण पार्श्वभूमी, तरुणाईची मजा, गोडवे, संगीत आणि आर्ची-परशाच्या प्रेमाची सुरुवात रंगतदार दाखवली आहे. अजय-अतुल यांच्या संगीताने तर सिनेमाला अमरपण दिलं आहे – झिंगाट आणि सैराट झालं जी हे गाणं प्रत्येक तरुणाच्या हृदयात कोरलं गेलं. दुसऱ्या भागात मात्र कहाणी गंभीर वळण घेते. जातीय भेदभाव, कुटुंबीयांचा विरोध आणि सामाजिक दडपण यामुळे ही प्रेमकथा भावनिक व हृदयद्रावक होते. परदेशी पळून गेलेल्या आर्ची-परशाचे नवे आयुष्य सुरू होते, पण शेवटी धक्कादायक क्लायमॅक्स प्रेक्षकाला अस्वस्थ करून जातो. चांगल्या गोष्टी: कमकुवत बाजू: एकूणात सैराट ही केवळ प्रेमकथा नसून समाजाच्या आरशात डोकावणारी कथा आहे, ज्यामुळे हा चित्रपट दीर्घकाळ लक्षात राहतो. सैराट हा मराठी सिनेमाच्या इतिहासातील एक मैलाचा दगड आहे. संगीत, अभिनय आणि दिग्दर्शन या तिन्ही आघाड्यांवर चित्रपट उत्कृष्ट ठरतो. जरी शेवट हृदय पिळवटून टाकणारा असला तरी तो समाजातील कटू सत्य अधोरेखित करतो. प्रत्येक मराठी प्रेक्षकाने हा सिनेमा एकदा नक्की पाहावा. Rating: ⭐⭐⭐⭐⭐ (५/५ – उत्कृष्ट)

सैराट पाहिला नाही तर काय पाहिलं? – वाचा जबरदस्त समीक्षा! Read More »

Copy of Pustak Samiksha Web Poster 2

लग्नाला का जावं? कारण खरी मजा आहे पंगतीत!

लग्नसमारंभातली ‘जेवणाची’ मॅरेथॉन लग्न म्हटलं की नातेवाईक, फोटोसेशन आणि नवरा–नवरीचं लक्ष वेधून घेणारे कपडे यापेक्षा जास्त महत्त्वाचं एकच असतं – जेवण! खरं सांगायचं तर, लग्नातले सगळे प्रकार नुसती प्रास्ताविकं असतात, मुख्य कार्यक्रम म्हणजे पंगती. आपल्या गावात लग्न असलं की मंडपापेक्षा जास्त गडबड पंगतीच्या टायमिंगवर होते. “किती वाजता जेवण आहे?” हा प्रश्न नवऱ्या–नवरीपेक्षाही महत्त्वाचा ठरतो.काही तरुण मंडळी लग्नाच्या वेळा विचारतात, पण डोळ्यातल्या चमकातून कळतं – खरं उद्दिष्ट फक्त बासुंदीपर्यंत पोहोचायचं आहे! पंगतीत बसलं की नाट्य सुरू होतं. पहिल्यांदा येतात पापड आणि कोशिंबिरी. एवढ्या ताटात बसतात की वाटतं, आपण लग्नात नाही तर स्पोर्ट्स कॅम्पमध्ये आलोय. मग येतात गरमागरम पोळ्या, भाजी आणि वरचा ‘कडक भात’ – जो कधीच गळ्यात उतरत नाही.पण खरी धावपळ तेव्हा सुरू होते, जेव्हा शेजारी बसलेला काका मोठ्या आवाजात सांगतो – “अहो, आमच्याकडे वरण आलंच नाही!” आणि वेटर पळत सुटतो. बासुंदी आली की पंगतीतलं वातावरण वेगळंच होतं. काही लोक तर वाटीतली बासुंदी प्यायच्या आधीच पुढची ऑर्डर देतात – “आणखी थोडं द्या बरं!”मित्रमंडळींचा प्रकार भारी असतो – एकजण बासुंदी घेतो, दुसरा त्याचं गुलाबजाम उचलतो, तिसरा फक्त आईस्क्रीमवर हल्ला चढवतो. शेवटी ताट उघडं राहतं ते फक्त सांडलेल्या तूपाच्या डागांसाठी! आणि गंमत म्हणजे, लोक मंडपाबाहेर निघताना एकमेकांना विचारतात –“जेवण कसं होतं?”लग्न चांगलं की वाईट याचा निर्णय हा प्रश्न ठरवतो. लग्नाचं यश नवरा–नवरीच्या हसण्यावर नव्हे, तर पाहुण्यांच्या पोटभर जेवणावर अवलंबून असतं. म्हणून पुढच्या वेळी लग्नात गेलात की नुसतं फोटो काढू नका, पंगतीतला स्प्रिंट रन चुकवू नका! 😄

लग्नाला का जावं? कारण खरी मजा आहे पंगतीत! Read More »

WhatsApp Image 2025 09 12 at 1.21.42 PM

Gandhi: The Years That Changed the World (1914–1948)प्रस्तावना (Hook)

“गांधी म्हणजे फक्त महात्मा की संघर्षशील मानव?”इतिहासाच्या पुस्तकांतून आपण गांधींना जास्त करून एका ‘आदर्श प्रतिमेत’ पाहिलंय. पण त्यामागे असलेल्या माणसाचा खरा प्रवास, त्यांचे अंतर्विरोध, चुका, तसेच प्रयोग कळून घ्यायचे असतील तर रामचंद्र गुहांचा हा भव्य ग्रंथ वाचणं अपरिहार्य आहे. रामचंद्र गुहा हे भारतातील सर्वात ख्यातनाम इतिहासकार व लेखक. समाजशास्त्र, पर्यावरण, क्रिकेट, राजकारण अशा अनेक क्षेत्रांत त्यांनी सखोल संशोधनाधारित लेखन केलं आहे. India After Gandhi आणि Gandhi Before India या ग्रंथांनंतर गांधींच्या जीवनाचं हे दुसरं आणि अधिक महत्त्वाचं चित्रण त्यांनी मांडलं आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर या कृतिला उच्च मान्यता मिळाली असून गांधींचं जीवन समजून घेण्यासाठी ती अपरिहार्य मानली जाते. “Gandhi: The Years That Changed the World (1914–1948)” हा ११०० पानांचा विस्तृत खंड २०१८ साली प्रकाशित झाला. यात गांधींनी दक्षिण आफ्रिकेतून भारतात परतण्यापासून ते १९४८ मध्ये त्यांच्या हत्येपर्यंतचा प्रवास सविस्तरपणे मांडला आहे. गुहा यांनी पत्रं, सरकारी नोंदी, तत्कालीन वृत्तपत्रं, ब्रिटिश व भारतीय नेत्यांचे संवाद, तसेच परदेशी अभ्यासकांचे अहवाल या हजारो स्रोतांचा अभ्यास करून हा ग्रंथ उभा केला आहे. त्यामुळे हा फक्त चरित्रग्रंथ नसून त्या काळातील भारताचा, ब्रिटिश राजकारणाचा आणि स्वातंत्र्यलढ्याचा संपूर्ण दस्तऐवज ठरतो. चंपारण सत्याग्रह, खेड़ा संघर्ष, असहकार आंदोलन, मिठाचा सत्याग्रह, भारत छोडो आंदोलन असे निर्णायक क्षण यात तपशीलवार उलगडले आहेत. त्याचबरोबर गांधींच्या अहिंसेच्या प्रयोगांची, अस्पृश्यता निर्मूलनासाठीच्या प्रयत्नांची, हिंदू–मुस्लिम ऐक्यासाठीच्या धडपडीची सखोल चर्चा आहे. नेहरू, पटेल, जिना, आंबेडकर यांच्याशी असलेले संवाद, मतभेद आणि संघर्ष हेही पुस्तकाचं वेगळं वैशिष्ट्य आहे. त्याच वेळी उपवास, ब्रह्मचर्य प्रयोग आणि आश्रम जीवनामुळे गांधींचं मानवी स्वरूप अधिक ठळकपणे दिसून येतं. १९१५ मध्ये भारतात परतलेल्या गांधींचा प्रवास चंपारणपासून सुरू होतो. खेड़ा, असहकार आंदोलन, मिठाचा सत्याग्रह या सर्व टप्प्यांत भारतीय जनता संघटित होते. १९४२ चं भारत छोडो आंदोलन हा स्वातंत्र्यसंग्रामाचा निर्णायक क्षण ठरतो. पण १९४७ च्या फाळणीनंतर उसळलेल्या हिंसाचारामुळे गांधींचं मन व्यथित होतं. अखेरीस १९४८ मध्ये नथुराम गोडसेच्या गोळ्यांनी हा प्रवास थांबतो. भाषा अकादमिक असूनही प्रवाही आहे. घटनांची मांडणी नाट्यमय न होता वास्तववादी शैलीत केली आहे. गांधींचं मानवीकरण हा पुस्तकाचा मुख्य वेगळेपणा आहे – चुका करणारा, कधी असुरक्षित वाटणारा, पण सतत प्रयोग करणारा माणूस म्हणून गांधी दिसतात. मिठाचा सत्याग्रह आणि नेहरू–पटेल–जिना संवादांचे वर्णन विशेष ठसा उमटवतात. ग्रंथाचं प्रचंड आकारमान (१०००+ पानं) सामान्य वाचकाला जड वाटू शकतं. घटनांच्या तपशीलांमुळे काही ठिकाणी गती मंदावते. शिवाय गांधींविषयी लेखकाचा आदरभाव काहीवेळा आलोचनात्मक अंतर कमी करतो. गुहा यांनी गांधींना ‘महात्मा’ नव्हे, तर मानव म्हणून समोर आणलं आहे. धार्मिक कट्टरता आणि राजकीय हिंसेच्या आजच्या काळात सहिष्णुतेचं आणि अहिंसेचं महत्त्व नव्याने जाणवतं. हा ग्रंथ केवळ इतिहास सांगत नाही, तर आपल्याला आजच्या भारताकडे नवं पाहायला भाग पाडतो. इतिहासप्रेमी, संशोधक आणि गंभीर वाचकांसाठी हा ग्रंथ अनिवार्य आहे. गांधींना पुतळा म्हणून नव्हे, तर रक्तामांसाचा संघर्षशील माणूस म्हणून ओळखायचं असेल, तर रामचंद्र गुहांचा हा ग्रंथ वाचलाच पाहिजे.

Gandhi: The Years That Changed the World (1914–1948)प्रस्तावना (Hook) Read More »

Copy of Pustak Samiksha Web Poster 1

मोबाइलचं नाटक – चार्जिंगवरची प्रेमकथा

१५ सप्टेंबर २०२५ मोबाइल हा आजच्या माणसाचा जीव की प्राण. पण चार्जिंगवर ठेवला की तो जीवच उलट सुसाट पळतो. “लो बॅटरी”चा मेसेज म्हणजे घरातली सासू बोलल्यासारखं वाटतं – नेहमी, अचानक आणि तोंडावर! आपल्या घरातल्या सदस्यांपेक्षा मोबाइलचा चार्जर जास्त वेळा सापडतो, असं कुणालातरी जाणवलं असेल. “चार्जर कुठं आहे?” हा प्रश्न आजच्या काळात “जेवायला काय आहे?” या प्रश्नाइतकाच महत्त्वाचा ठरला आहे. मोबाइलला चार्जिंगवर ठेवला की तो लगेच बोलू लागतो –“३०% वर काय गडबड केलीस?५०% झालंय, पण मला अजून भूक आहे.८०% झालंय, पण तू काढलंस तर मी हट्टाने २ तासात पुन्हा लो बॅटरी दाखवेन!” सगळ्यात मजा तेव्हा येते, जेव्हा आपण चार्जिंगवर ठेवून थोडा वेळ स्क्रोलिंग सुरू करतो. चार्जिंगची स्पीड म्हणजे गावातली एस.टी. बस – ‘पाव किलोमीटर पुढं गेली, अर्धा तास थांबली!’ मोबाइलची नातीही भारी आहेत. आजकाल लोक इतके मोबाइलच्या आहारी गेलेत की चार्जिंग पॉइंट मिळणं म्हणजे रेल्वेचं ‘कन्फर्म तिकीट’ मिळण्यासारखं झालंय. काही लोक तर मंदिरात देवापेक्षा आधी चार्जिंग बोर्ड शोधतात. ‘प्रसाद नंतर घेऊ, आधी फोन लावू!’ एक किस्सा सांगतो – एका लग्नात पाहिलं मी. वरमाला झाल्यानंतर वराने पहिल्यांदा वधूच्या डोळ्यात न बघता, तिच्या शेजारी असलेल्या चार्जिंग पॉइंटमध्ये फोन लावला. मंडपातल्या आजोबांनी पुटपुटलं – “हा संसार लवकरच ‘लो बॅटरी’ होणार दिसतोय!” मोबाइलची चार्जिंग म्हणजे आयुष्याची खरी कॉमेडी आहे. कुठं, केव्हा संपेल सांगता येत नाही. म्हणून एकच लक्षात ठेवा – चार्जर सापडेल कदाचित, पण हसण्याची बॅटरी नेहमी फुल ठेवा. 😄

मोबाइलचं नाटक – चार्जिंगवरची प्रेमकथा Read More »

Copy of Pustak Samiksha Web Poster

लघुकथा : शेवटचा दिवा

✨ प्रस्तावना गावात वीज नव्हती.रात्री अंधार दाटायचा, आणि लोक दिवे, कंदिल पेटवून आपलं जगणं उजळवत असत. 🌾 कथा रामू नावाचा साधा शेतकरी रोज आपल्या मुलीसाठी अभ्यासाचा दिवा पेटवत असे.घरात पैशांची चणचण होती, पण मुलगी शिकली तर तिचं आयुष्य बदलू शकेल — हाच त्याचा विश्वास होता. एका रात्री कंदिलातलं तेल संपलं. घरात दुसऱ्या दिव्यासाठी तेल विकत घेण्याइतके पैसे नव्हते.मुलगी पुस्तक बंद करणार इतक्यात, रामूने शेजाऱ्याकडे हात जोडून सांगितलं, “तुझा दिवा आज मला देशील का? माझ्या लेकीचं स्वप्न विझू नये म्हणून.” त्या दिवशी गावातल्या प्रत्येक घरातून एक दिवा रामूच्या अंगणात आणला गेला.आणि मुलीचं पुस्तक उजळलं — फक्त कंदिलाने नाही, तर संपूर्ण गावाच्या प्रकाशाने. 💡 संदेश स्वप्न पेटवायचं असेल तर एकट्याचा नाही, तर सगळ्यांचा उजेड लागतो.

लघुकथा : शेवटचा दिवा Read More »

Copy of Web Banner 1

महिला बचत गटांसाठी शासकीय योजना मार्गदर्शन शिबिर व महिला मेळावा – मंत्री अदिती तटकरे यांची उपस्थिती

केंद्र व राज्य सरकारच्या वतीने महिला बचत गटांसाठी राबविण्यात येणाऱ्या विविध योजनांचा लाभ खऱ्या लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचावा या उद्देशाने महिला आर्थिक विकास महामंडळ (माविम), रायगड यांच्या वतीने रोहा तालुक्यातील मौजे वरसे येथे “शासकीय योजना मार्गदर्शन शिबिर व महिला मेळावा” आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात महिला व बालकल्याण मंत्री अदिती तटकरे यांनी उपस्थित राहून महिलांशी संवाद साधला. आपल्या उन्नतीसाठी केंद्र व राज्य शासन विविध योजनांच्या माध्यमातून कार्यरत असल्याचे सांगत, महिलांनी त्या योजनांची माहिती घेऊन त्यांचा योग्य लाभ घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले. मेळाव्यात महिलांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी मंजूर करण्यात आलेल्या कर्जांचे धनादेश वितरित करण्यात आले. याशिवाय, ग्राम पातळीवर महिला बचत गटांना सहकार्य करणाऱ्या पुरुष बांधवांना “सुधारक सन्मान पुरस्कार” देऊन गौरविण्यात आले. या कार्यक्रमाला पंचक्रोशीतील ज्येष्ठ ग्रामस्थ, माता-भगिनी, ग्रामपंचायत पदाधिकारी, माविमचे अधिकारी-कर्मचारी तसेच पत्रकार मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

महिला बचत गटांसाठी शासकीय योजना मार्गदर्शन शिबिर व महिला मेळावा – मंत्री अदिती तटकरे यांची उपस्थिती Read More »