मुंबई – मुख्यमंत्री ‘माझी लाडकी बहिण’ (Majhi Ladki Bahin Yojana) योजनेत झालेल्या कथित गैरव्यवहारानंतर राज्य सरकारने मोठी कारवाई सुरू केली आहे. एकूण 26.30 लाख महिला लाभार्थ्यांची घराघरांत जाऊन पडताळणी करण्याची मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. या कामाची जबाबदारी राज्यभरातील अंगणवाडी सेविकांवर सोपवण्यात आली आहे.

काय आढळलं प्राथमिक तपासणीत?

माहिती तंत्रज्ञान विभागाने केलेल्या प्राथमिक विश्लेषणात अनेक अनियमितता उघडकीस आल्या.

एका कुटुंबातील दोनपेक्षा जास्त महिलांनी नोंदणी केली

वयोमर्यादेचे उल्लंघन

काही पुरुषांनी खोट्या पद्धतीने लाभ घेतला

या प्रकारांमुळे राज्य सरकारने व्यापक तपासणीचा निर्णय घेतला आहे.

पडताळणीत मोठ्या अडचणी

पडताळणी मोहिमेत सेविकांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे, विशेषतः शहरी भागात.

सरकारकडून मिळालेल्या यादीत केवळ शहर आणि जिल्ह्याचे नाव असून, संपूर्ण पत्ते नाहीत

अनेक पत्त्यांवर घरमालक उपलब्ध नाहीत

काही पत्ते चुकीचे निघत आहेत

या कारणामुळे पडताळणीची प्रक्रिया विलंबात अडकली असून, दीड महिन्यांहून अधिक कालावधी उलटूनही काम अपूर्ण आहे.

तपासणीचे मुख्य निकष

विभागीय अधिकाऱ्यांनी सांगितल्याप्रमाणे, पडताळणी पुढील महत्त्वाच्या निकषांवर केली जात आहे:

लाभार्थीचे वय 21 ते 65 वर्षांदरम्यान असणे आवश्यक

एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त 2 महिलांना लाभ

कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी असणे आवश्यक

कुटुंबाकडे चारचाकी वाहन आहे का याची चौकशी

लाभार्थी महिला सरकारी कर्मचारी नाही ना याची खात्री

पडताळणी पथके प्रत्येक घरात जाऊन वैवाहिक स्थिती, रोजगार तपशील आणि कुटुंब रचनेची माहिती गोळा करत आहेत.

आढळत आहेत नियमबाह्य गोष्टी

या पडताळणीतून आतापर्यंत अनेक नियमबाह्य प्रकरणे समोर आली आहेत. यामुळे खऱ्या पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत योजनेचा फायदा पोहोचवण्याची प्रक्रिया अधिक काटेकोर केली जात आहे.