पुणे | 25 डिसेंबर 2025:
राज्यातील 29 महानगरपालिकांसाठी उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याचा आजचा शेवटचा दिवस असल्याने निवडणूक कार्यालयांबाहेर अभूतपूर्व गर्दी पाहायला मिळाली. एबी फॉर्म मिळवण्यासाठी आणि वेळेत अर्ज दाखल करण्यासाठी सर्वच पक्षांचे उमेदवार धावपळ करत होते. मात्र या गडबडीत सर्वाधिक चर्चा झाली ती राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून देण्यात आलेल्या काही वादग्रस्त उमेदवारांमुळे. दिवसभर उपमुख्यमंत्री अजित पवार स्वतः उमेदवारांना बोलावून एबी फॉर्म वाटत असल्याचे चित्र असताना, गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या व्यक्तींना दिलेल्या तिकिटांमुळे राजकीय वर्तुळात तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या.

पुण्यात राष्ट्रवादीकडून गजा मारणे याच्या पत्नीला उमेदवारी देण्यात आली. याचबरोबर आयुष कोमकर हत्याप्रकरणात कारागृहात असलेल्या सोनाली आंदेकर आणि लक्ष्मी आंदेकर यांनाही उमेदवारी देण्यात आल्याने खळबळ उडाली आहे. एवढ्यावरच न थांबता, कुख्यात गुंड बापू उर्फ कुमार प्रभाकर नायर यानेही प्रभाग क्रमांक 39 मधून राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून उमेदवारी अर्ज दाखल केला आहे. दीपक मारटकर हत्या प्रकरणात जामीनावर असलेला बापू नायर थेट निवडणूक रिंगणात उतरल्याने ‘गुन्हेगारीविरोधी भूमिका’ आणि प्रत्यक्ष राजकारण यातील विसंगती पुन्हा एकदा समोर आली आहे.

दीपक मारटकर यांची 2 ऑक्टोबर रोजी मध्यरात्री निर्घृण हत्या झाली होती. दिवंगत नगरसेवक विजय मारटकर यांचे पुत्र असलेल्या दीपक यांच्यावर घराबाहेर पडताच पाच ते सहा हल्लेखोरांनी धारदार शस्त्रांनी वार केले होते. पाठीवर, डोक्यावर आणि छातीवर झालेल्या गंभीर जखमांमुळे उपचारादरम्यान त्यांचा मृत्यू झाला. फरासखाना पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल होऊन तपास सुरू झाला आणि आरोपींना अटकही करण्यात आली. या प्रकरणात बापू नायरचे नाव पुढे आले होते. 2024 मध्ये तो जामिनावर बाहेर आला असून आता थेट महापालिका निवडणूक लढवत आहे.

बापू नायरचा गुन्हेगारी इतिहास दीर्घ आहे. 2011 मध्ये बिबवेवाडी परिसरात वर्चस्वाच्या वादातून गुंड बैजु नवघणे याचा खून करण्यात आला होता. या प्रकरणात नायर टोळीवर मोक्काअंतर्गत कारवाई झाली होती, जरी पुढे त्याची निर्दोष मुक्तता झाली असली तरी परिसरात त्याची दहशत कायम राहिली. बिबवेवाडी, कोंढवा, धनकवडी, सहकारनगर या भागांत खंडणी, मारामारी, खुनाचे प्रयत्न अशा गुन्ह्यांमुळे तो ‘भाई’ म्हणून ओळखला जाऊ लागला. 2015 मध्ये आर्म अ‍ॅक्टखाली त्याला एक वर्ष सक्तमजुरीची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.

याच पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादीकडून ‘गुन्हेगारांना सोडणार नाही’ अशी जाहीर वक्तव्ये करणाऱ्या अजित पवारांवर विरोधकांनी थेट सवाल उपस्थित केला आहे. “गुंडगिरी संपवण्याच्या घोषणा करणारेच जर निवडणुकांत गुन्हेगारी पार्श्वभूमीच्या टोळ्यांना तिकीट देत असतील, तर पुणे गुन्हेगारीमुक्त होईल कशी?” असा प्रश्न नागरिक आणि सामाजिक कार्यकर्ते विचारू लागले आहेत. विशेषतः आंदेकर भगिनींना जेलमधूनच निवडणूक लढवावी लागणार असल्याची शक्यता या चर्चेला अधिक धार देत आहे.

राजकीय जाणकारांच्या मते, महानगरपालिका निवडणुका या स्थानिक पातळीवरील सत्ता आणि आर्थिक नियंत्रणासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. त्यामुळेच अनेक पक्ष ‘जिंकण्याची क्षमता’ या निकषावर उमेदवारी देताना नैतिकतेचा विचार बाजूला ठेवतात. पुण्यासारख्या शहरात गुन्हेगारी टोळ्यांचे राजकीय आश्रयाने बळकटीकरण होणे हे लोकशाहीसाठी धोकादायक असल्याचे मत अनेक तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

या सगळ्या घडामोडींमुळे अजित पवारांची ‘पालकमंत्री’ म्हणून असलेली प्रतिमा देखील प्रश्नांकित होत आहे. एकीकडे कायदा-सुव्यवस्थेवर कडक भूमिका, तर दुसरीकडे गुन्हेगारी पार्श्वभूमीच्या उमेदवारांना सढळपणे तिकीट—हा विरोधाभास आगामी प्रचारात विरोधकांकडून आक्रमकपणे मांडला जाण्याची शक्यता आहे. महापालिका निवडणुकांचा हा पहिला टप्पाच वादांनी गाजत असताना, मतदार या उमेदवारींकडे कसे पाहतात आणि त्यावर मतदानातून काय संदेश देतात, हे निकालाच्या दिवशी स्पष्ट होईल.

✍️ लेखक : कोंकणधारा डेस्क